مدل‌سازی رهایش اسانس رزماری از فیلم‌های چندلایه زئین-پکتین:تأثیر توالی لایه‌ها و روش درونپوشانی بر خواص فیلم

نویسندگان

1 دانشیار، تکنولوژی موادغذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

2 استادیار، مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

3 کارشناسی ارشد علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود.

doi
10.48311/fsct.2025.84050.0
چکیده

فیلم‌های فعال زیست‌تخریب‌پذیر حاوی اسانس‌ها اغلب با چالش‌هایی نظیر نگهداری ضعیف اسانس و خواص فیزیکومکانیکی نامطلوب مواجه هستند. در این مطالعه، تأثیر ترتیب لایه‌ها و روش کپسوله‌سازی (نانوامولسیون در مقایسه با امولسیون پیکرینگ) بر سینتیک رهایش و خواص فیزیکومکانیکی فیلم‌های چندلایه زئین-پکتین حاوی اسانس رزماری مورد بررسی قرار گرفت. نانوذرات کمپلکس زئین-صمغ دانه ریحان (با قطر متوسط  nm  D50 = 306.9 و پتانسیل زتا ζ= -15.1 mV) به‌منظور پایدارسازی امولسیون‌های پیکرینگ (D50=1046,50 nm) سنتز شدند، در حالی که نانوامولسیون‌های (D50=90,10 nm) پایدارشده با توئین 80، ‌عنوان نمونه کنترل استفاده شدند. تحلیل رئولوژیکی نشان داد که امولسیون‌های پیکرینگ رفتار برشی-رقیق از خود نشان دادند، در حالی که نانوامولسیون‌ها دارای جریان تقریباً نیوتنی بودند. فیلم‌های چندلایه‌ای که پکتین در لایه زیرین آن‌ها به‌کار رفته بود، در مقایسه با فیلم‌های با لایه زیرین زئین، دارای سطحی صاف‌تر، استحکام کششی بالاتر و نفوذپذیری نسبت به بخار آب کمتری بودند که به همگنی بالاتر پکتین نسبت داده شد. افزودن امولسیون پیکرینگ موجب افزایش استحکام کششی و کاهش نفوذپذیری، به‌دلیل تعامل ذرات با ماتریس شد. در حالی که نانوامولسیون‌ها به‌عنوان نرم‌کننده عمل کرده و انعطاف‌پذیری را افزایش دادند. رهایش اسانس رزماری از مدل انتشار شبه-فیکی تبعیت کرد. فیلم‌های دارای لایه زیرین پکتین و نانوامولسیون‌ها، رهایش سریع‌تری را نشان دادند. در حالی که لایه‌های زئین و امولسیون‌های پیکرینگ باعث افزایش پایداری و نگهداری اسانس شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که با تنظیم راهبردی ترتیب لایه‌ها و انتخاب نوع امولسیون می‌توان رهایش اسانس و عملکرد فیلم‌های فعال را بهبود بخشید و راه‌حل‌هایی هدفمند برای بسته‌بندی فعال مواد غذایی ارائه داد