تعیین بهترین گونه و سن نهال اسکنبیل جهت کشت در شن‌زارهای کاشان

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کاشان، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2021.125285
چکیده

تثبیت بیولوژیک شن­زارها یکی از راه­های جلوگیری از فرسایش بادی و ایجاد طوفان­های شن و ماسه می‌باشد. اسکنبیل یکی از گونه­های گیاهی است که به سبب ساختار ریشه­ای منحصر بفرد، توان استقرار در شنزارها و تثبیت آنها را دارد. در این تحقیق برآنیم که مناسبترین  گونه و سن درختچه اسکنبیل جهت کاشت در سه نقطه مختلف ریگ بلند کاشان را بررسی نماییم. این تحقیق در قالب طرح آماری اسپلیت پلات (کرت­های خرد شده) بر پایه بلوک­های کامل تصادفی با متغییراصلی سن، عامل فرعی گونه، با چهار تکرار و در سه نقطه از نوار ریگ بلند که از نظر فرم تپه‌‌ها، ارتفاع، پوشش گیاهی و تأثیر فرسایشی طوفان­ها متغیر بوده و در مجموع نماینده ویژگی­های اکولوژیکی بندریگ می‌‌باشند، به مرحله اجرا گذاشته شد. تجزیه واریانس داده‌‌ها نشان داد که اختلاف بین مکان‌های مختلف و سن نهال‌ها و گونه‌‌های متفاوت اسکنبیل در سطح احتمال یک درصد، معنی‌‌دار می‌‌باشد. در هر سه گروه سنی، Calligonum turkestanicum با 15/61 درصد دارای بیشترین استقرار و C. comosum در رتبه دوم و گونه‌‌های C. schizopterum , C. bungei به ترتیب در رتبه‌های سوم و چهارم قرار دارند. منطقه سیازگه با میانگین 7/59 درصد بالاترین میزان درصد استقرار نهال­ها را به خود اختصاص داده است. نهال­های سه ساله با میانگین 7/58 درصد با نهال­های دو ساله با میانگین 01/57 درصد اختلاف معنی­دار نداشته و با نهال­های یک­ساله با میانگین 84/53 درصد در سطح احتمال یک درصد اختلاف معنی­دار دارند. بر این اساس، استفاده از نهال‌های دوساله C.turkestanicum و نهال‌های سه ساله C. comosum جهت تثبیت شن در منطقه کاشان توصیه می‌گردد.