استخراج آنتوسیانین‌ها از میوه سماق (Rhus coriaria L.) و ارزیابی برخی عوامل مؤثر بر پایداری آنها

نویسندگان

1 گروه علوم غذایی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، عراقگروه علوم غذایی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، عراق

2 گروه علوم غذایی، دانشکده مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، عراق

doi
10.48311/fsct.2025.117275.82906
چکیده

این مطالعه با هدف استخراج رنگدانه‌های آنتوسیانین از پودر میوه سماق (Rhus coriaria L.) با استفاده از حلال‌های مختلف در نسبت‌های مختلف جامد به حلال (1:10، 1:20، 1:30) انجام شد. استخراج‌ها در دماهای 30، 50 و 70 درجه سانتیگراد به مدت 30 و 60 دقیقه انجام شد تا شرایط بهینه برای دستیابی به بالاترین غلظت رنگدانه تعیین شود. این مطالعه همچنین پایداری آنتوسیانین‌ها را در مقادیر مختلف pH (1-9) و دمای نگهداری از 18- تا 100 درجه سانتیگراد به مدت 60 دقیقه ارزیابی کرد. نتایج نشان داد که بهترین شرایط استخراج با استفاده از اتانول اسیدی شده با اسید سیتریک 5% با نسبت 1:10، دمای 70 درجه سانتیگراد و زمان 60 دقیقه حاصل شد که غلظت آنتوسیانین 20.67 میلی‌گرم در 100 گرم را به همراه داشت، که در مقایسه با سایر تیمارها برتری معنی‌داری (p ≤ 0.05) داشت. علاوه بر این، مقادیر pH پایین‌تر به طور قابل توجهی پایداری رنگدانه را افزایش داد، به طوری که بالاترین غلظت (23.05 میلی‌گرم در 100 گرم) در pH 2 مشاهده شد که در pH 9 به 8.42 میلی‌گرم در 100 گرم کاهش یافت. به طور مشابه، دمای نگهداری پایین‌تر به پایداری بیشتر آنتوسیانین کمک کرد، زیرا غلظت در دمای 18- درجه سانتیگراد به 21.06 میلی‌گرم در 100 گرم رسید، در حالی که در دمای 100 درجه سانتیگراد به 4.67 میلی‌گرم در 100 گرم کاهش یافت، طبق حداقل تفاوت معنی‌دار (LSD = 0.298). این یافته‌ها بر اهمیت پارامترهای استخراج و شرایط محیطی در بازیابی و پایداری آنتوسیانین‌ها از سماق تأکید دارند