بررسی خاصیت ضد باکتری و مقایسه ترکیبات شیمیایی روغن اسانسی بدست آمده از اندام هوایی گیاه درمنه خزری توسط چندین روش استخراج

نویسندگان

1 گروه شیمی ، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 گروه شیمی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

3 گروه شیمی، واحد ساوه، دانشگاه آزاد اسلامی، ساوه، ایران

doi
10.48311/fsct.2026.83986.0
چکیده

استفاده بیش از حد از آنتی‌بیوتیک‌ها اغلب منجر به افزایش مقاومت باکتری‌ها به این داروها شده است و مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها معمولاً با عوارض جانبی در بدن انسان همراه است. در این مطالعه، ریز استخراج فاز جامد از فضای فوقانی  (HS-SPME)  و ریزاستخراج فاز جامد کوپل شده با میکروویو (MW–SPME) با روش متداول تقطیر با آب  (HD) برای استخراج ترکیبات فرار از اندام هوایی گیاه درمنه خزری مقایسه شد. اثرات ضد باکتری نیز با تعیین حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) اسانس به روش رقیق‌سازی در محیط آگار مورد بررسی قرار گرفت. در روش بهبود یافته فضای فوقانی ، توان تابش میکروویو، زمان تابش ونوع پوشش فیبر مورد مطالعه قرار گرفت. شرایط بهینه آزمایش شامل فیبرپلی دی متیل سیلوکسان/ دی متیل بنزن ، توان تابش  400 وات و زمان تابش 5 دقیقه بدست آمد. در تمامی روش‌ها،  آلفا-پینن، 1,8-سینئول، آرتیمیزیا کتون و کامفور به عنوان اجزای اصلی ترکیبات فرار گیاه شناسایی شدند. اثرات ضد باکتری  اسانس نیز بررسی شد وحداقل غلظت بازدارندگی برای اشریشیاکلی و باسیلوس سوبتیلیس به ترتیب 0.50 و 0.25 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر تعیین شد. نتایج این پژوهش نشان داد که که استخراج ترکیبات فرار از گیاه درمنه خزری به روش ریز استخراج فاز جامد کوپل شده با میکروویو از نظر صرفه‌جویی در انرژی، زمان استخراج، مقدارگیاه، ترکیبات اکسیژن‌دار و کیفیت محصول، بهتراز روشهای دیگر است.