پدیدارشناسی تجربه زیسته مادری (مورد مطالعه مادران 20 تا 45 ساله شهر اراک)

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسایل اجتماعی دانشگاه الزهرا تهران، تهران، ایران

doi
10.22080/ssi.2021.22426.1930
چکیده

اهداف: هدف اصلی این پژوهش توصیف عمیق درک مادران از تجربه‌ی مادریشان است. روش‌ مطالعه‌: روش انجام پژوهش از نوع کیفی و به شیوه پدیدارشناسی است. جامعه‌ی موردمطالعه‌ی این تحقیق، مادران 20 تا 45 ساله شهر اراک است و جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های عمیق فردی صورت گرفته است. نمونه‌ها به‌صورت هدفمند انتخاب شدند و پس از انجام 24 مصاحبه، اشباع نظری حاصل شد. پس از ضبط مصاحبه‌ها، داده‌ها مکتوب شدند و مورد تحلیل قرار گرفتند. برای تحلیل داده‌ها از روش کولایزی (1978) که موستاکاس (1994) نیز آن را تشریح کرده، کمک گرفته شده است. یافته ها: تحلیل داده ها نشان می‌دهد که مادران شرکت‌کننده باوجود تفاوت‌هایشان در تحصیلات و شغل، به اشکال مختلف سه مقوله‌ی اصلی بازاندیشی، هویت‌یابی و فشار اجتماعی را در تجربه‌ی مادریشان داشته‌اند. نتیجه‌گیری: بازاندیشی با خرده مقولاتِ: مادری همدلانه، جبرانی، آگاهانه، رقابتی و مادری به معنای برنامه‌ریزی، نشان می‌دهد که مادران امروز در مورد چگونگی مادریشان بازبینی می‌کنند. هویت‌یابی نیز با خرده مقولاتِ: خلق فراغت و تلاش برای ایجاد یا گسترش شبکه‌های ارتباطی، نشان می‌دهد که مادران در جریان کنش مادری درصدد کسب بسته‌های جدید هویتی نیز هستند. همچنین فشار اجتماعی با خرده مقولاتِ: فقدان نهادهای حمایتی و مادر مسئول اصلی در قبالِ فرزند، اشاره به فشاری می‌کند که مادر از جانب جامعه در ارتباط با چگونگی ایفای نقش خود حس می‌کند.

کلیدواژه‌ها