فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: هدف مقاله حاضر شناسایی و اولویت‌‌بندی عناصر هویت فرهنگی زمینه‌‌ای در تکوین و پایداری هویت قوم ترک است.روش مطالعه: روش تحقیق به صورت کیفی-کمّی بود. بخش کیفی از طریق مصاحبه با 22 نفر از خبرگان آذری ساکن در شهر تهران و مراکز استان‌های ترک‌زبان به روش گلوله برفی در سال 1399 تا رسیدن به اشباع نظری صورت پذیرفت. بخش کمّی با 384 نفر از ساکنین مراکز استان‌‌های آذری‌‌نشین با استفاده از فرمول کوکران به روش تصادفی طبقه‌‌ای انجام شد. ابزار سنجش در بخش کیفی، چک لیست و پرسشنامه نیمه‌‌ساختاریافته بود. ابزار سنجش در بخش کمّی، پرسشنامه محقق‌‌ساخته مستخرج از شاخص‌‌های شناسایی شده توسط خبرگان بود. جهت روایی سنجی مضامین مصاحبه‌ها؛ دو مرحله متوالی از نظرسنجی با خبرگان استفاده شد. جهت سنجش روایی پرسشنامه محقق‌‌ساخته از اعتبار محتوایی و اعتبار سازه‌‌ای و جهت سنجش پایایی نیز از آلفای کرون‌‌باخ بهره گرفته شد.یافته‌‌ها: یافته‌‌ها در بخش کیفی نشان داد؛ بر اساس روش «تحلیل‌‌مضمون» حاصل از مصاحبه با خبرگان؛ از بین 144 مضمون، 74 کد طبقه‌‌بندی شده، 12 مضمون فرعی و در نهایت چهار مضمون اصلی شامل 1. جغرافیا 2. زبان 3. نگرش فردی 4. ویژگی‌‌های شخصیتی هستند که شاخص‌‌های آنها به عنوان عناصر هویت فرهنگی زمینه‌‌ای در تکوین و پایداری هویت قوم ترک شناسایی شدند. یافته‌‌ها در بخش کمّی نیز نشان داد؛ بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی انجام شده پنج عامل: 1. ویژگی‌‌های شخصیتی 2. زبان 3. تفاوت جنسیتی 4. نگرش فردی 5. جغرافیا عناصر هویت فرهنگی زمینه‌‌ای در تکوین و پایداری هویت قوم ترک شناسایی شدند. نتایج آزمون تی‌‌تک‌‌ نمونه‌‌ای نشان داد: هویت فرهنگی زمینه‌‌ای در سطح زیاد در تکوین و پایداری هویت قوم ترک نقش دارد که عامل جغرافیا و زبان پراهمیت‌‌ترین و تفاوت جنسیتی کم‌‌اهمیت‌‌ترین نقش را دارا هستند.نتیجه‌‌گیری: جغرافیا و زبان، مهم‌ترین عناصرِ هویت‌‌فرهنگی زمینه‌‌ای در تکوین و پایداری هویت قوم ترک می‌‌باشند.