فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

      گون­ها (Astragalus spp.) از جنبه­های تولید علوفه، حفاظت خاک و غیره ارزشمند هستند. به­منظور ارزیابی استقرار و رشد گون­های علفی، تعداد 10 اکسسشن متعلق به گونه‌هایAstragalus vegetus ،As. brevidens ،As. brachyodontus  ،  As. effususو As. cyclophyllus در سنندج در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار بررسی گردیدند. کاشت بذور در آبان 1397 و صفات درصد استقرار گیاه، شادابی عمومی، متوسط ارتفاع و قطر تاج بوته، تعداد شاخه در بوته، متوسط وزن تر و خشک بوته و نسبت وزن خشک به تر بوته در سال­های 1399 و 1400  اندازه­گیری گردید. مطابق نتایج تجزیه واریانس مرکب، اثرات ژنوتیپ و سال برای تمام صفات و اثرمتقابل سال × ژنوتیپ هم باستثنای درصد استقرار و درجه شادابی برای سایر صفات در سطح یک درصد معنی­دار بود. نتایج نشان داد که جوانه­زنی بذر گون احتمالا بواسطه خواب بذر یا نوعی مکانیسم تحمل تنش­های محیطی تدریجی بود و در سال 1400 میانگین درصد استقرار گیاهان 37%، تعداد شاخه اولیه 3/7 عدد، ارتفاع و قطر تاج به­ترتیب 2/35 و 9/35 سانتی­متر، وزن تازه و خشک بوته به­ترتیب 2/68 و 1/39 گرم و نسبت وزن خشک به تر بوته 58/0 بود. در تجزیه به مولفه­های اصلی(PCA)، دو مولفه اصلی PC1 وPC2 حدود 80% واریانس کل را توجیه و در بای پلات مربوطه ژنوتیپ­های با مقادیر بالای شادابی، ارتفاع و قطر تاج و وزن گیاه و بنابراین عملکرد بالای علوفه به­طور عمده در ناحیه سوم با مقادیر PC1 منفی و مقادیر کوچک و غالبا مثبت PC2 قرار داشتند. در کل، مطابق نتایج مقایسه میانگین­ها و تجزیه PCA، اکسسشن­ As. effusus دره­ شهداء (آذر غربی) و سه اکسسشن گونه As. vegetus   (زرشک قزوین، سارال کردستان و قره باغ آذر غربی) به­عنوان اکسسشن­های با عملکرد و اجزای عملکرد علوفه بالا و سازگار برای احیای مراتع مخروبه استان کردستان و مناطق مشابه معرفی می­گردد.