فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کشور ایران با توجه به حاکم بودن اقلیم خشک و نیمه‌خشک بر آن همیشه از تولید و گسترش مواد معلق در هوا به‌خصوص گرد و غبار متضرر بوده است. این پدیده با توجه به تأثیر مستقیم بر روی محیط‌زیست و سلامت انسان بسیار مخرب و تأثیر‌گذار می‌باشد. هدف از مطالعه حاضر بررسی روند تغییرات پارامترهای عمق نوری AOD، شاخص پوشش گیاهی NDVI، بارندگی، دما، میانگین سرعت باد و همبستگی بین عمق نوری و پارامترهای مورد مطالعه در کشور ایران است. داده‌های عمق نوری و شاخص پوشش گیاهی از تصاویر سنجنده مودیس و سایر داده‌ها از سایت اقلیمی ECMWF در بازه زمانی 2019-2000 و قدرت تفکیک مکانی 10 کیلومتر تهیه شدند. برای بررسی روند تغییرات این پارامتر‌ها از آنالیز روند من-کندال و شیب تخمین‌گر سن همچنین برای بررسی همبستگی بین عمق نوری و داده‌های اقلیمی از مدل همبستگی خطی استفاده شد. نتایج حاصل از بررسی روند تغییرات AOD، پوشش گیاهی و داده‌های اقلیمی نشان داد که روند این پارامتر‌ها در مناطق مختلف کشور ایران متفاوت می‌باشد. به‌طوری‌که شاخص NDVI‌ و بارندگی به‌ترتیب 13/85 و در 57/67 درصد کشور کاهشی بوده است این در حالی است که AOD، سرعت باد و دما به‌ترتیب در43/71، 86/71 و 37/99 درصد از سطح کشور افزایش نشان داده است. رابطه همبستگی بین AOD و NDVI، بارندگی، دما، سرعت باد نشان داد که شاخص AOD با NDVI و بارندگی به ترتیب در 94/50 و 31/51 درصد از سطح کشور همبستگی منفی داشته این در حالی است که با پارامتر دما و سرعت باد در 42/68 و 36/50 درصد از مساحت کشور همبستگی مثبت نشان داده است. بنابراین افزایش ذرات معلق در هوا به‌شدت به روند تغییرات پوشش گیاهی و فاکتورهای اقلیمی از قبیل بارندگی، دما و سرعت باد بستگی دارد که با استفاده ار داده‌های ماهواره‌ای و اقلیمی با قدرت تفکیک مکانی و زمانی مناسب به‌خوبی مورد مطالعه قرار گیرد.