بررسی احداث تصفیه‌خانه‌ها بر کیفیت و آلودگی رودخانه کوهستانی عباس‌آباد

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

3 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران.

doi
10.22059/jwim.2024.369706.1127
چکیده

هدف این پژوهش، بررسی وضعیت کیفی رودخانه کوهستانی عباس‌آباد همدان و ارزیابی تأثیر اجرای تصفیه‌خانه فاضلاب شهری و پساب‌های کشاورزی بر روند آلودگی آن است. در این راستا، سه سناریو شامل شرایط موجود (سناریوی مرجع)، احداث تصفیه‌خانه با کاهش مقدار اکسیژن موردنیاز بیوشیمیایی و شیمیایی (BOD و COD) در سطح کلاس B1 مطابق با استاندارد سازمان حفاظت محیط‌زیست (سناریوی دوم) و احداث تصفیه‌خانه با افزایش مقدار اکسیژن محلول (DO) در سطح کلاس B1 (سناریوی سوم) بررسی شده و موردمقایسه قرار گرفتند. بدین منظور ابتدا شبیه‌سازی رودخانه با استفاده از مدل QUAL2Kw صورت پذیرفت و طی سناریوی اول با درنظرگرفتن شرایط واقعی تخلیه آلاینده‌ها برای بازه زمانی اردیبهشت‌ماه و مرداد‌ماه سال 1400 مورد واسنجی و صحت‌سنجی قرار گرفت. سپس با شناسایی شش منبع مهم نقطه‌ای آلوده‌کننده رودخانه، سناریوهای دوم و سوم اجرا شد. نتایج سناریوی مرجع نشان داد با افزایش مقادیر BOD و COD آب، مقدار DO آن نیز کاهش می‌یابد و رودخانه از نظر کیفی در شرایط بحرانی قرار می‌گیرد. هم‌چنین با کاهش مقادیر BOD و COD در سطح استاندارد کلاس B1، مقدار DO در سناریوی سوم نسبت به سایر سناریوها افزایش چشم‌گیری خواهد داشت. بنابراین، بر‌اساس این نتایج عملکرد سناریوی سوم نسبت به دیگر سناریوها بهتر بوده و احداث تصفیه‌خانه‌های پیشنهادی تأثیر معنی‌داری در بهبود روند کیفی رودخانه‌ عباس‌آباد دارد. هم‌چنین پیشنهاد می‌گردد به‌منظور بهبود وضعیت کیفی رودخانه‌ها از ورود آلاینده‌ها به درون بستر رودخانه جلوگیری شود.

کلیدواژه‌ها