تحلیل جامعه‌شناختی مواجهه شهروندان تهرانی با فقدان فضای پارک خودرو و اخلاقیات مرتبط با آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی مسائل اجتماعی ایران، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، بابلسر، دانشگاه مازندران

2 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، بابلسر، دانشگاه مازندران

doi
10.22080/ssi.2022.22924.1959
چکیده

اهداف: از منظر جیکوبز، فضا و اجتماع رابطه‌ای واضح و وثیق دارند بدان معنا که درک فضا بدون محتوای اجتماعی آن دشوار است. این پژوهش در تلاش است که از دیدگاه جیکوبزی به پدیده و مشکل فضای پارک خودرو در شهر تهران به‌عنوان موضوعی اجتماعی- فضایی توجه نموده تا این رویکرد و توجه به حوزه مطالعات شهری تسری یابد. روش مطالعه: روش پژوهش، ترکیبی- اکتشافی متوالی است. در مرحله اول (کیفی) از تحلیل محتوا استفاده‌شده و مرحله دوم (کمی) به روش پیمایشی انجام‌گرفته است. در بخش کیفی، تمرکز تحقیق معطوف به خبرگزاری و یا سایت‌های خبری معتبری بوده که رخداد موردنظر توسط مردم و یا خبرنگاران در آنها گزارش ‌شده است. روش نمونه‌گیری به شیوه تمام شماری نمونه‌های در دسترس بوده و در بخش کمی با استفاده از نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم و تصادفی ساده تعداد 302 نفر به‌عنوان جمعیت نمونه انتخاب شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار اس‌پی‌اس‌اس۲۳  و مدل تاپسیس  انجام گرفته است. یافته‌ها: اکثر شهروندان تهرانی در طی هفته با فقدان فضای پارک خودرو مواجه می‌باشند. ازجمله تبعات مواجهه شهروندان با نبود جای پارک خودرو، مشاجره و درگیری لفظی با عابرین پیاده‌رو، بوق زدن بی‌مورد و ممتد، جروبحث و فریاد کشیدن، ضرب و شتم، فحاشی و توهین، خارج شدن از خودرو و گلاویز شدن، عدم رعایت حق تقدم و حل مسالمت‌آمیز منازعات می‌باشد. ارزیابی‌ها دلالت بر پایین بودن رعایت اخلاقیات مرتبط با نبود جای پارک خودرو و در کلان‌شهر تهران دارد؛ با این وضعیت، مناطق شرق و شمال تهران به ترتیب ازلحاظ توزیع شاخص‌های موردمطالعه (رعایت اخلاقیات) در رتبه‌های اول و دوم قرار دارند و مناطق جنوب در رتبه آخر قرار می‌گیرد. نتیجه‌گیری: کلان‌شهر تهران با مشکلات فراوانی در این عرصه روبه‌رو است که  اگر برای حل‌وفصل آن تدبیر مناسبی اندیشیده نشود موجب تحمیل هزینه‌های اجتماعی فراوانی هم به گردانندگان سیستم (مسئولین) و هم به استفاده‌کنندگان سیستم (شهروندان) خواهد شد.