ارزیابی تغییرات کاربری اراضی استان اردبیل با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم مرتع، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

2 دانشیار، گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

3 استاد، گروه منابع طبیعی ، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

4 دانش‌آموخته دکترای علوم مرتع، گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2021.125011
چکیده

با ارزیابی تغییرات کاربری و پوشش اراضی، امکان برنامه‌ریزی و مدیریت اراضی برای کاهش اثر تغییر و تخریب بهره‌برداری‌ها امکان‌پذیر است. هدف این پژوهش، ارزیابی تغییرات کاربری اراضی استان اردبیل بین سال‌های 1366 تا 1394 با استفاده از تصاویر ماهواره سنجندهThematic Mapper  (TM) لندست 5 و تصاویر ماهواره سنجنده Operational Land Imager (OLI) لندست 8 بوده است. ابتدا کارایی روش طبقه‌بندی شیءگرا با استفاده از نقاط کنترل زمینی، تشکیل ماتریس خطا و مقایسه مؤلفه‌های صحت و ضریب کاپا برای نقشه‌های حاصل ارزیابی شد. صحت کل و ضریب کاپا برای سال 1366 به‌ترتیب برابر 3/82% و 70/0 و سال 1394 به‌ترتیب برابر با 94% و 90/0 محاسبه شد. نتایج آشکارسازی تغییرات نشان داد که در بین سال‌های 1366 تا 1394 سطح مراتع 2/4% برابر 3/75039 هکتار و جنگل‌ها 5/0% برابر 7/9393 هکتار نسبت به سطح کل استان اردبیل کاهش و زراعت آبی 1/3% برابر 8/55276 هکتار، مناطق مسکونی 8/0% برابر 7/14989 هکتار و زراعت دیم 7/0% برابر 4/12632 هکتار نسبت به سطح کل استان، افزایش یافته‌اند. عمده‌ترین تغییراتی که در بازه زمانی مورد مطالعه در منطقه رخ ‌داده است، تبدیل مراتع به دیمزار برابر با 8/13% در حدود 2/141794 هکتار و اراضی کشت آبی 8/4% برابر 9/49836 هکتار از مراتع، تبدیل زراعت آبی به دیم برابر با 7/7% در حدود 8/11464 هکتار و تبدیل جنگل به مرتع برابر با 1/6% در حدود 9/1059 هکتار است که بیانگر ضرورت جدی بازنگری در سیاست‌های مدیریتی است.