تاثیر خدمات انجمن حمایت زندانیان بر عملکرد خانواده‌های تحت پوشش استان تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی؛ دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل

2 استادیار، گروه جامعه‌شناسی ، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

doi
10.22080/ssi.2021.21191.1877
چکیده

این مقاله تاثیر خدمات انجمن حمایت زندانیان بر عملکرد خانواده‌ی زندانیان استان تهران را مورد بررسی قرار داده و اهداف آن، سنجش تاثیر خدمات «مادی و معیشتی»، «فرهنگی و تربیتی»، «اشتغال و حرفه‌آموزی»، «بهداشتی و درمانی» و «آموزشی و مشاوره‌ای» بر عملکرد خانواده‌های زندانیان است. در چارچوب نظری، تئوری بحران خانواده‌ی زندانی «هیل»، الگوی نظری عملکرد خانواده «مک‌مستر»، مدل‌های حمایت اجتماعی شامل؛ ؛ تاثیر مستقیم، تاثیر غیرمستقیم یا ضربه‌گیر، مدل «ویس»، تخصیص وظیفه، سلسله‌مراتب جبرانی، فقدان، انباشت هویتی و «مدل هم‌چینی مناسب استرس و حمایت اجتماعی» مورد بررسی قرار گرفت.این تحقیق از نوع «پژوهش کمّی»، مبتنی بر «روش پیمایش» و «ابزار پرسشنامه» مبتنی می‌باشداست. ابزارها شامل پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته «خدمات انجمن حمایت زندانیان» و پرسشنامه‌ی استاندارد سنجش عملکرد خانواده «اپشتاین» (FAD) است. جامعه‌ی آماری شامل همه‌ی خانواده‌های تحت پوشش خدمات انجمن حمایت زندانیان در استان تهران (3400 خانواده) است که تعداد 384 نفر مبتنی بر «نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای» به‌عنوان نمونه‌ی آماری انتخاب گردید و پرسشنامه‌های تحقیق در زمستان 1399 تکمیل گردید.یافته‌ها نشان داد خدمات «مادی و معیشتی»، «فرهنگی و تربیتی»، «اشتغال و حرفه‌آموزی»، «بهداشتی و درمانی» و «آموزشی و مشاوره‌ای» بر عملکرد خانواده‌های زندانیان استان تهران تاثیرات مثبت دارد. مدل معادله‌ی ساختاری نیز نشان داد متغیّرهای «خدمات انجمن حمایت»، «پایگاه اقتصادی و اجتماعی» و «مشخصات خانواده‌» بر خُرده‌مقیاس‌های «حلّ مشکل»، «نقش‌ها»، «همراهی عاطفی»، «ارتباط»، «آمیزش عاطفی»، «کنترل رفتار» و «عملکرد کلی خانواده» تاثیرات مثبتی دارد. لذا ازاین رو، خانواده‌های زندانیان در مولفه‌های «مادی و معیشتی»، «فرهنگی و تربیتی»، «اشتغال و حرفه‌آموزی»، «بهداشتی و درمانی» و «آموزشی و مشاوره‌ای» نیازمند حمایت و مساعدت نهادهای حمایتی از جمله «انجمن حمایت زندانیان» هستند تا بخشی از چالش‌ها و تهدیدات ناشی از فقدان سرپرست خانواده ترمیم گردد.

کلیدواژه‌ها