فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه گرمایش جهانی و تغییر اقلیم ناشی از آن بزرگترین چالش زندگی بشر محسوب می­شود که سایر چالش­های محیط­زیستی را تحت­الشعاع خود قرارداده است. در این پژوهش تلاش شده است از طریق پایش روند تغییرات امواج گرما و ارتباط آن با آنومالی دما به آشکارسازی پدیده تغییر اقلیم در ایستگاه سینوپتیک یزد پرداخته شود. بدین‌منظور از داده­های روزانه دما برای بازه زمانی (2017-1960) استفاده شد. در نهایت ویژگی­های امواج گرمایی مانند تعداد رخداد امواج گرما، فراوانی روزهای همراه با امواج گرما، تداوم امواج گرم، بزرگی و شدت امواج گرما و میانگین موج گرم (گرمترین روز از گرمترین موج گرم) با استفاده از نرم‌افزار  ClimPACTدر محیط برنامه‌نویسی R 2.10 محاسبه شدند. امواج گرما برآیند تغییرات افزایشی دما می­باشد، ازاین‌رو آنومالی دمای ایستگاه یزد استخراج و با آنومالی دمای خشکی­های کره زمین مقایسه و رابطه شاخص­های امواج گرما با آنومالی دما بررسی شد. نتایج نشان داد بیشترین تعداد رخدادهای امواج گرمایی در سال‌های 2010 و 2016 رخ داده است. فراوانی تعداد روزهای همراه با موج گرم روند افزایش و معنی­داری داشته است و تعداد آن در سال 2010 و 2016 به‌ترتیب 47 و 42 روز بوده است. البته روند افزایشی در تداوم و شدت امواج گرما نیز مشاهده شد. طولانی­ترین تداوم برای سال 2013 برابر 13 روز تخمین زده شد. یافته­های این پژوهش همچنین نشان داد که در دو دهه اخیر بزرگی موج گرما به بیش از 31 درجه سانتی‌گراد رسیده است. بررسی ارتباط بین تمام شاخص­های مربوط به موج گرما و آنومالی دمای یزد همبستگی خوبی را نشان داد و ضریب تبیین آنومالی دما و فراوانی روزهای همرا با موج گرما بیشتر از سایر شاخص‌ها و ضریب تعیین (R2) آن تقریبا 6108/0 شد. به‌طورکلی نتایج حکایت از تشدید، تداوم و شدت امواج گرما در شهرستان یزد دارد که می­تواند حاکی از وقوع رخداد تغییر اقلیم به‌ویژه در دو دهه اخیر در این منطقه از کشور به‌عنوان نماینده مناطق خشک کشور باشد. با توجه به روند افزایش دما طی سال‌های آینده بر فراوانی و شدت و تدوام این امواج افزوده می­شود. آگاهی از چگونگی روند امواج گرما می­تواند مدیران و برنامه­ریزان را در راستای تصمیم­گیری مدیریت خطر در زمینه مصرف بهینه انرژی کمک کند.