ارزیابی شاخص‌های تنوع زیستی طی چهار سال در منطقه بگعان استان خوزستان

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 پژوهشگر و ناظر مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 پژوهشگر و ناظر مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

4 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران.

5 پژوهشگر و ناظر مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2021.125023
چکیده

مطالعه پوشش گیاهی و اندازه­گیری شاخص­های تنوع ابزار مناسبی برای مطالعه وضعیت پوشش جنگل­ها و مراتع و ارزیابی آنهاست. این پژوهش با هدف ارزیابی روند تغییرات پوشش گیاهی طی چهار سال متوالی در دو فصل در منطقه بگعان انجام شد. بدین‌منظور تعداد 5 ترانسکت 100 متری با فواصل 50 متری در منطقه مورد مطالعه به‌صورت تصادفی سیستماتیک در نظر گرفته ­شد. در امتداد ترانسکت­ها جمعاً 30 پلات یک مترمربعی ثابت نصب گردید. در دو فصل رویشی بهار و پاییز طی سال­های 1396 تا 1399 نوع و درصد پوشش گونه­های بومی برداشت شد. با استفاده از نرم­افزارPAST  و R شاخص­های غالبیت، یکنواختی و تنوع گونه­ای سیمپسون، شانون و هیل اندازه­گیری شد. نتایج تجزیه واریانس یک‌طرفه در بهار سال­های 1396 تا 1399 نشان داد که میان میانگین شاخص­های درصد پوشش، غالبیت و شاخص­های تنوع سیمپسون و شانون در سال‌های متوالی برداشت اختلاف معنی‌داری وجود دارد. در پاییز به غیر از شاخص غالبیت در سایر شاخص­ها طی پاییز سال­ 1398 نسبت به سال 1397، اختلاف معنی‌داری وجود داشت. از نتایج ذکرشده نتیجه­گیری می­شود، با وجود برگشت تعدادی گونه یکساله یا کوتاه‌زی مانند Bienertia cycloptera Bunge وSalsola jordanicola Eig.  در پی آبیاری نهال­های کشت شده و بارندگی، منطقه مورد مطالعه همچنان حساس و شکننده بوده و تا احیای مناسب نیاز به مدیریت و قرق دارد.