تفسیر مردان از تغییر نقش خود در خانواده: یک مطالعه داده بنیاد

نویسندگان

1 دانشیار جامعه شناسی، دانشگاه یزد،

2 کارشناسی ارشد جامعه شناسی، دانشگاه یزد

doi
10.22080/ssi.2021.21308.1887
چکیده

در دنیای معاصر و موازی با تحولات فرهنگی، اقتصادی و فناوری، نقش‌های جنسیتی درون خانواده نیز دگرگون شده است. این پژوهش با هدف مطالعه‌ی تغییر نقش مردان در خانواده‌ با توجه به تفسیر و تجربه خود مردان انجام شد. برای اجرای تحقیق، از روش تحقیق نظریه‌ی داده بنیاد(گراندد تئوری) استفاده کردیم. میدان مطالعه، شهر یزد بوده و در فرایند گردآوری داده‌ها، 30 نفر مرد ساکن یزد با روش نمونه‌گیری هدفمند و دردسترس در تحقیق مشارکت داشتند. از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته برای گردآوری داده‌ها و از کدگذاری نظری برای تحلیل داده‌ها استفاده کردیم. در کدگذاری اولیه 34 مفهوم از مصاحبه‌ها استخراج و در آخر ۵ مقوله‌ی اصلی ساختیم. براساس یافته‌ها، نقش مرد در خانواده شامل فرایند گذار به برابری و دموکراتیزه شدن است و سایر اعضای خانواده نقش برجسته‌تری در ساختار قدرت پیدا کرده‌اند. مردان از تعریف نقش سنتی خود فاصله گرفته و به دگرگونی ذائقه‌ی مردانه و محدودسازی خویشتن پرداخته‌اند. رسانه‌، آموزش، شهرنشینی، اشتغال زنان و سبک زندگی مصرف گرایانه‌ی معاصر، از جمله شرایطی است که زمینه‌ی این تحول را فراهم کرده است. سیطره‌ی مادی گرایی، سهم خواهی شرکای نقش و معنا سازی نوین از مردانگی از جمله پیامدهای این تغییرات است.