شناسایی عوامل موثر بر مشارکت جوامع محلی در مدیریت پایدار مراتع از دیدگاه کارشناسان (مطالعه موردی: مراتع ریگان، کرمان)

نویسندگان

1 استاد دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.

2 استاد دانشکده اقتصاد و توسعه، دانشگاه تهران، ایران

3 سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی مرتع، گروه تخصصی جنگل، مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد واحد علوم وتحقیقات تهران، ایران

5 دانشیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2021.124159
چکیده

     در عصر کنونی مشارکت، حاکمیت عقل جمعی و دخالت همه اقشار ذینفع در تصمیم‌گیری­های اصلی پذیرفته شده­است. هدفمند کردن و سوق دادن مشارکت در جهت حفظ و احیاء منابع­طبیعی، توسعه پایدار را بدنبال خواهد داشت. مفاهیم مشارکت و عوامل مؤثر بر ­آن، نیازمند تشریح و بررسی می‌باشد. هدف بررسی عوامل مؤثر ­بر مشارکت جوامع­محلی در مدیریت منابع­طبیعی از دیدگاه کارشناسان در منطقه ریگان، کرمان است. تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی بوده و از فن پیمایش استفاده شده­است. اطلاعات لازم از تکمیل 40 پرسشنامه از تمامی کارشناسان منابع­طبیعی استان و پروژه (RFLDL) به صورت سرشماری جمع­آوری شده است. ابزار تحقیق پرسش­نامه و روایی آن­ را متخصصان مورد تأیید قرار داده­اند. با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مقدار ضریب پایایی برای گویه­های پرسشنامه برابر با 84/0 تعیین شده ­است. پایایی گویه­های تحقیق با آماره آلفای کرونباخ سنجیده شده ­است که نتایج آن (ضریب 84/0) حکایت از قابلیت اعتماد بالای گویه­ها برای سنجش متغیرها دارد. در بخش تجزیه‌وتحلیل پس از اولویت­بندی گویه­ها، عوامل (اجتماعی، اقتصادی، ترویجی و آموزشی و مدیریتی) مؤثر بر مشارکت بهره­برداران در مدیریت مراتع از دیدگاه کارشناسان بررسی و برای تعیین سهم عوامل بر روی مشارکت بهره­برداران از آزمون رگرسیون چندگانه توأم استفاده شده­است. نتایج نشان داد عوامل اجتماعی به­ مراتب سهم بیشتری در مقایسه با سایر متغیرها در پیشگویی متغیر وابسته داشته است. براساس نتایج حاصل اهمیت دادن به عوامل اجتماعی می­تواند نقش بسزایی در جلب مشارکت مرتع‌داران در مدیریت مرتع را به دنبال داشته باشد.