بررسی تاثیر جدایه‌های لاکتیکی حاصل از فراورده‌های لبنی بومی به عنوان کمک آغازگر و دوره رسیدگی بر خصوصیات فیزیکو شیمیایی پنیر فتا

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیات علمی گروه علوم و صنایع غذایی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد بازنشسته گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانش آموخته دکتری تخصصی صنایع غذایی، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.48311/fsct.2025.84052.0
چکیده

در این تحقیق تأثیر پنج تیمار مختلف به عنوان کمک اغازگر شامل ترکیبات مختلف باکتری‌های اسید لاکتیک (جدا شده از دلمه پنیر، پنیر تازه، پنیر رسیده لیقوان و ماست) بر ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی پنیر فتا شامل درصد ماده خشک، درصد اسیدیته، pH ، درصد نمک، درصد چربی، درصد ازت کل، پروتئولیز(نسبت نیتروژن محلول به نیتروژن کل)، لیپولیز، طی مدت زمان 60 روز دوره نگهداری، بررسی شد. تیمارهای مورد استفاده در این تحقیق عبارت بودند از: تیمار 1 : لاکتی پلانتی باسیلوس پلانتاروم و لاکتوباسیلوس هلوتیکوس ، تیمار 2 : انتروکوکوس فاسیوم و لاکتوباسیلوس هلوتیکوس ، تیمار 3 : لاکتوکوکوس لاکتیس، استرپتوکوکوس ترموفیلوس و لاکتوباسیلوس دلبروکی، تیمار 4 : لاکتی پلانتی باسیلوس پلانتاروم و انتروکوکوس فاسیوم و تیمار 5 (نمونه شاهد): لاکتوکوکوس لاکتیس زیرگونه لاکتیس و لاکتوکوکوس لاکتیس زیرگونه کرموریس . نتایج نشان داد که با افزایش زمان نگهداری، pH تمامی تیمارها کاهش( از 3/6 به 9/5) و اسیدیته (از 27/0 به 66/0) افزایش معنی داری (P<0.01) یافت. در بین تیمارها نیز بالاترین pH متعلق به تیمار 1 ( 21/6) وکمترین آن به تیمار 5 (94/5) بود. همچنین با افزایش زمان نگهداری، میزان درصد ماده خشک نمونه شاهد و تمامی تیمارها کاهش معنی داری (P<0.01) از 46/38 به 008/34 می‌یابد. نتایج اندازه گیری شاخص پروتئولیز و لیپولیز تیمارهای مختلف و نمونه شاهد در طول مدت نگهداری نشان داد که بیشترین میزان این شاخص‌ها در پایان زمان نگهداری مربوط به تیمار3 به ترتیب40/10 و 199/10 بود. به طور کلی، نتایج این تحقیق نشان داد که با افزودن سویه‌های لاکتی پلانتی باسیلوس پلانتاروم و لاکتوباسیلوس هلوتیکوس به فرمولاسیون پنیر فتا می‌توان محصولی با ویژگی‌های فیزیکوشیمیایی مطلوب تولید کرد.