فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مهم‌ترین منابع هدررفت آب در مخازن سدها، کنترل شاخص‌های کارایی مخزن، کمبود و تلفات آب از طریق تبخیر و تراوش است. در این پژوهش درگام نخست جهت تدوین سیاست­های بهره‌برداری، مدل SOP سد پیشین واقع در استان سیستان و بلوچستان طی سال‌های 1390 تا 1397 تدوین شد. سپس برای شناسایی مقادیر رهاسازی بهینه در سیاست‌های بهره‌برداری، مدل گرادیان کاهشی تعمیم‌یافته (GRG) با سیاست بهره‌برداری استاندارد (SOP) و روش میانگین­گیری هیبرید گردید. لذا مدل­های هیبریدی بهینه‌سازی-  شبیه‌سازی گرادیان کاهشی تعمیم‌یافته-بهره‌برداری استاندارد (GRG-SOP) و گرادیان کاهشی تعمیم‌یافته-بهره‌برداری استاندارد-میانگین­گیری (GRG-SOP-AVE) توسعه داده شد. در این پژوهش شاخص‌های تلفات آب (تبخیر و تراوش)، کمبود و شاخص‌های کارایی مخزن به‌ازای سیاست‌های بهره‌برداری GRG-SOP،  GRG-SOP-AVEو بهره‌برداری فعلی برآورد شدند تا بهترین سیاست­ بهره‌برداری شناسایی گردد. نتایج این پژوهش نشان می­دهد که سیاست­ بهره‌برداری به‌دست‌آمده از مدل GRG-SOP-AVE، سبب می­شود تا مقادیر شاخص‌های کمبود  MCM/yr32/35، تبخیر MCM/yr 74/10 و تراوش MCM/yr 002/0 کاهش پیدا کنند. هم‌چنین شاخص‌های اعتمادپذیری، برگشت­پذیری، آسیب­پذیری و انعطاف­پذیری به‌ترتیب به میزان 58/67، 59/24، 69/31 و 35/11 درصد نسبت به سیاست­های دیگر بهبود بیش‌تری داشته است. لذا پیشنهاد می‌گردد جهت کاهش تلفات تراوش، تبخیر و کمبود تأمین، از سیاست­ به‌دست‌آمده از مدل GRG-SOP-AVE در سایر سدها استفاده شود.