بررسی امکان استفاده از پلیمر ایمن‌آسیا در کاهش فرسایش بادی و ریزگردها

نویسندگان

1 دکترای علوم مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویح کشاورزی، اصفهان، ایران

2 مربی پژوهشی بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

3 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات مرتع، موسسه جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویح کشاورزی، تهران، ایران

4 کارشناس پژوهشی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویح کشاورزی، اصفهان، ایران

doi
10.22092/ijrdr.2021.124165
چکیده

     استفاده از پلیمرها برای کنترل فرسایش بادی در سال‌های اخیر مورد توجه قرار گرفته است. اما قبل از توصیه آنها به‌عنوان مالچ باید اثر آنها بر محیط‌زیست و کاهش فرسایش بادی بررسی شود. در این مقاله اثر پلیمر ایمن‌آسیا در تثبیت ماسه‌های روان و کاهش فرسایش بادی در دو بخش آزمایشگاهی و میدانی در منطقه جرقویه سفلی بررسی شد. بدین‌منظور، ابتدا امولسیونی از پلیمر در آب با نسبت یک به سه (یک قسمت پلیمر در دو قسمت آب) تهیه و برای بررسی اثر آن بر کاهش فرسایش، حجمی از امولسیون که حاوی 80، 100 و 120 کیلوگرم پلیمر بود در کرت‌های 25 مترمربعی با سه تکرار ‌پاشیده شد. نتایج نشان داد که سرعت آستانه فرسایش بادی بعد از مالچ‌پاشی، در تمام تیمارها از 5/3 به بیش از 11 متر بر ثانیه افزایش یافت. بررسی تأثیرات زیست‌محیطی پلیمر نشان داد که غلظت مالچ بر جوانه‌زنی گیاهان بومی و نحوه زندگی حشرات و جوندگان منطقه تأثیری ندارد. تأثیر پلیمر بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک شامل بررسی تغییرات میزان عناصر سمی و فلزات سنگین بر روی خاک عرصه قبل و بعد از مالچ‌پاشی نیز مؤید عدم تأثیر منفی آن بر این خصوصیات می‌باشد. از لحاظ اقتصادی هزینه استفاده از این پلیمر برای هر هکتار بررسی شد. بر اساس ارزش خالص فعلی (NVP) این ماده و میزان بازده داخلی (IRR) آن، اقتصادی بودن استفاده از آن و سرمایه‌گذاری در راستای بهره‌برداری از این پلیمر به‌عنوان مالچ، توجیه‌پذیر است. با توجه به عدم مشاهده اثرهای مخرب  زیست‌محیطی و توانایی کاهش فرسایش بادی و اقتصادی بودن نسبت به مالچ نفتی، استفاده از این پلیمر به‌عنوان مالچ توصیه می‌گردد.