تفاوتهای استانی سرمایهی انسانی جمعیت در بستر تحولات جمعیتی ایران
نویسندگان
1 استادیار جامعهشناسی، دانشگاه کردستان
2 استادیار جامعه شناسی، دانشگاه کردستان
doi
10.22080/ssi.2021.3141چکیده
در استانهای مختلف ایران، تحولات ساختار سنی جمعیت تقریباً بهطور مشابه به ظهور جمعیتی منجر شده است که در سن فعالیت اقتصادی قرار دارند؛ پدیدههای جمعیتی آینده را رقم میزنند و برای مشارکت در فرایند توسعه، مستلزم تقویت سرمایهی انسانی هستند. پژوهش حاضر، با رویکرد توصیفی- تحلیلی، و تحلیل ثانویه دادههای مربوط به 10 استان مختلف کشور انجام گرفت؛ تا نشان دهد که وضعیت شاخصهای سرمایهی انسانی چگونه است. نتایج مطالعه نشان میدهد که علاوه بر توسعهنیافتگی برخی از استانها (همچون سیستانوبلوچستان، کردستان و لرستان)، از نظر شاخصهای سرمایهی انسانی در ابعاد آموزش، سلامت، نیروی کار و اشتغال، و محیط توانمندساز، پراکندگیهای استانی چشمگیری هم وجود دارد و شاخصهای سرمایهی انسانی در برخی از استانهای توسعهیافته (همچون؛ اصفهان، سمنان، آذربایجان شرقی، و مازندران) انباشتهتر است. این نتایج لزوم توجه به تقویت سرمایهی انسانی جمعیت بالقوه فعال در استانها و مناطق کمبرخوردار و مرزی از یک طرف، و درگیر کردن آنان در فرایند توسعه با هدف ماندگاری جمعیت جوان و ارتقای شاخصهای توسعه تا حد استانهای توسعهیافته و نیز افزایش کیفیت جمعیت برای تداوم فرایندهای جمعیتی در آینده را از طرف دیگر برجسته میسازد