دیوارهایی که ترک می‌خورند: پیش‌روی آرام عاملیت زنان، مطالعه‌ی موردی زنان ترکیه و ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

2 استادیار جامعه‌شناسی، گروه مطالعات فرهنگی، مؤسسه‌ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران

3 استادیار جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

doi
10.22080/ssi.2021.3142
چکیده

عاملیت ، در بسیاری از مطالعات با طبقات متوسط بالا گره خورده است، در مقابل، برای طبقات متوسط پایین و فرودست بیشتر در مفهوم  انقیاد و اطاعت  به کار می‌رود.  مقاله‌ی مورد نظر، با کاوش در زندگی زنان طبقات متوسط به پایین در خاورمیانه مسلمان با تأکید بر زنان مذهبی- سنتی آنکارا و تهران، می‌کوشد مسیر خلاف نظریه‌های جاری را نشان دهد. این پژوهش با استفاده از روش کیفی، از نوع تحلیل تماتیک و مصاحبه‌های شناختی و نیمه ساخت‌یافته با 50 زن در تهران و آنکارا، توانست نشان دهد که دانش کافی در مورد معانی عاملیت زنان برای  افرادی که در مناطق محافظه‌کار غیر غربی به ویژه خاورمیانه  زندگی می‌کنند ، وجود ندارد. نتایج نشان داد که  پیش‌روی زنان مذهبی – سنتی در زندگی روزمره‌شان ممکن است خاموش، پنهان و کند باشد؛ اما این زنان با تحصیلات و اقتصاد پایین، توانسته‌اند عاملیت خود را به نمایش بگذارند. نه تنها این زنان ؛اغلب با توجه به انتظارات اجتماعی، فرهنگی، سنتی و مذهبی به عنوان شخصیتی مطیع، منفعل و مطیع فکر و رفتار نمی‌کردند؛ بلکه در عین آگاهی به دنبال توزیع مجدد امکانات و فرصت‌های خود و همچنین کسب استقلال درونی -آنچه در وضعیت فعلی آنها- می‌گذرد، هستند