شبیه سازی عددی آبخوان دشت تایباد با استفاده از MODFLOW و پیش بینی سناریوهای مدیریتی

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه مهندسی آب، دانشکده فناوری کشاورزی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 مؤسسه تحقیقات آب، وزارت نیرو، تهران، ایران.

doi
10.22059/jwim.2024.369806.1129
چکیده

هدف پژوهش، مدل‌سازی کمی جریان آب زیرزمینی آّبخوان دشت و بررسی راه‌کارهای مدیریتی مقابله با افت تراز آب زیرزمینی، است. این پژوهش با استفاده از اطلاعات هیدروژئولوژیکی، هیدرولوژی، هواشناسی و مطالعات پایه منابع آب زیرزمینی، بررسی شد. مدل‌سازی کمی آب زیرزمینی، با استفاده از نرم‌افزار GMS و کد کامپیوتری MODFLOW انجام و سطح آب زیرزمینی، برای سال‌های 1394-1389 با 60 گام زمانی ماهانه، شبیه‌سازی گردید. واسنجی دستی مدل برای سال‌های 1392-1389 و صحت‌سنجی آن برای سال‌های 1394-1392 انجام شد. راه‌کارهای مدیریتی آتی، در قالب سه سناریو 1- کاهش 10 درصد برداشت از چاه‌ها با کاهش 5 درصد تغذیه از جریان‌های برگشتی آب کشاورزی، 2- کاهش 20 درصد برداشت از چاه‌ها با کاهش 10 درصد تغذیه ناشی از جریان‌های برگشتی آب کشاورزی، 3- مقایسه دو سناریوی فوق، با وضعیت موجود سال‌های 1399-1394، پیش‌بینی گردید. نتیجه مدل‌سازی آبخوان برای دوره زمانی فوق، کسری مخزن 09/33- میلیون مترمکعب را نشان داد. ولی با اعمال 10 درصد کاهش برداشت و کاهش 5 درصد تغذیه، 38/21 میلیون مترمکعب در سال و با اعمال 20 درصد کاهش برداشت و 10 درصد کاهش تغذیه، 94/25 میلیون مترمکعب در سال، بر حجم بیلان آب، افزوده شد. با ادامه روند موجود، حجم کسری آبخوان، بیش از 54 میلیون مترمکعب، برآورد گردید.