بررسی ویژگی‌‌های شیمیایی و فعالیت ضد‌میکروبی اسانس درمنه کپه داغی بر باکتری‌‌های عامل بیماری های عفونی در شرایط برون‌تنی

نویسندگان

1 1- دانشیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 1- دانشیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

3 2- دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

doi
10.48311/fsct.2025.84007.0
چکیده

در سال­های اخیر، به منظور ارتقاء کیفیت بهداشتی و کاهش خطرات ناشی از نگهدارنده­های شیمیایی در صنعت غذا، توجه پژوهشگران به استفاده از ترکیبات طبیعی به ویژه اسانس­های گیاهی معطوف شده است. این تغییر رویکرد به دلیل خواص آنتی­­اکسیدانی و ضد­میکروبی آن­ها بوده است. در همین راستا، فعالیت آنتی­اکسیدانی، میزان محتوای فنول و فلاونوئید کل و همچنین خواص ضد­میکروبی اسانس درمنه کپه داغی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، اسانس درمنه کپه داغی حاوی فنول کل (41/1±43/60 میلی­گرم گالیک اسید در گرم) و فلاونوئید کل (32/1±38/24 میلی­گرم کوئرستین در گرم) بالای بود. ارزیابی فعالیت آنتی­اکسیدانی نشان داد که اسانس توانای بالای در مهار رایکال آزاد DPPH (25/1±49/63 درصد) و ABTS (20/1±61/70 درصد) دارد. نتایج اثر ضد­میکروبی بر سویه­های باکتریایی بیماری­زا (گرم مثبت؛ استرپتوکوکوس پیوژنز ، استافیلوکوکوس اورئوس و باسیلوس سوبتلیس و گرم منفی؛ شیگلا دیسانتری، کلبسیلا ائروژنز و اشرشیا کلی) نشان داد که باکتری­های گرم مثبت نسبت به باکتری­های گرم منفی در برابر اسانس درمنه کپه داغی حساسیت بالاتری داشتند. این پژوهش نشان داد که اسانس درمنه کپه داغی، حاوی ترکیبات زیست‌­فعال با فعالیت ضد­میکروبی است. این یافته، پتانسیل این اسانس گیاهی را به عنوان جایگزینی طبیعی برای نگهدارنده‌­های شیمیایی مضر در صنایع غذایی تایید می‌­کند.