اثر ضدمیکروبی و برهمکنش عصاره آبی انجبار بر تعدادی از میکروارگانیسم های بیماری زا در شرایط آزمایشگاهی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه علوم و مهندسی صنایع غذایی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
2 استادیار گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران
3 Food Science Department, College of Agriculture, University of Basrah, 61004 Basrah, Iraq.
doi
10.48311/fsct.2025.84025.0چکیده
بیماریهای ناشی از غذا که توسط میکروارگانیسمهای بیماریزا ایجاد میشوند، با حدود 600 میلیون مورد و 420،000 مرگ سالانه، یک چالش بهداشت جهانی مهم است. در مطالعه حاضر، پتانسیل ضد میکروبی عصاره آبی انجبار (Bistorta officinalis) در برابر عوامل بیماریزای غذایی از جمله لیستریا مونوسیتوژنز، استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس، اروینیا امیلوورا، سودوموناس سیرینگه، زانتوموناس کمپستریس و سالمونلا تیفی مورد بررسی قرار گرفت. عصاره با خیساندن پودر ریشه خشک شده در آب مقطر و سپس فیلتراسیون و سانتریفیوژ تهیه شد. فعالیت ضد میکروبی با استفاده از روشهای دیسک دیفیوژن آگار، چاهک آگار و حداقل غلظت مهارکننده (MIC) و حداقل غلظت باکتریکشی (MBC) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که لیستریا مونوسیتوژنز و استافیلوکوکوس اپیدرمیدیس با مناطق بازدارندگی به ترتیب 06/12 و 95/11 میلیمتر در غلظت 100 میلیگرم بر میلیلیتر حساسترین حساسیتها بودند. مقادیر MIC از 4 میلیگرم در میلیلیتر برای لیستریا مونوسیتوژنز تا 16 میلیگرم در میلیلیتر برای اروینیا امیلوورا و سالمونلا تیفی متغیر بود. مقادیر MBC برای لیستریا مونوسیتوژنز کمترین (128 میلیگرم در میلیلیتر) و برای اروینیا امیلوورا و سالمونلا تیفی بالاترین بود. هنگامی که عصاره با تتراسایکلین ترکیب شد، یک اثر همافزایی مشاهده شد. این مطالعه اثر ضد میکروبی وابسته به غلظت عصاره انجبار، به ویژه در برابر باکتریهای گرم مثبت، به دلیل ساختار دیواره سلولی نفوذپذیر آنها را برجسته میکند. این یافتهها نشان میدهد که عصاره انجبار میتواند به عنوان یک نگهدارنده طبیعی عمل کند و جایگزینی امن و سازگار با محیط زیست برای افزودنیهای مصنوعی در نگهداری مواد غذایی باشد.
