فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افزایش جمعیت و در نتیجه آن افزایش بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی نه‌تنها باعث کاهش کمیت بلکه سبب تخریب کیفیت این منابع ارزشمند شده ‌‌است. لذا ضرورت مطالعه و بررسی کیفیت آب‌های زیر‌زمینی می‌تواند به مدیریت صحیح استفاده از این منابع آبی کمک نماید. لذا هدف از این مطالعه، تعیین مهم‌ترین متغیر‌های کیفی آب زیر‌زمینی با استفاده از آنالیز مؤلفه‌های اصلی و سپس، بررسی عملکرد سه مدل کریجینگ ساده، جهانی و معمولی در درون‌یابی مهم‌ترین متغیر‌های کیفی تعیین‌شده در دشت بم می‌باشد. بدین منظور از60 حلقه چاه موجود، 40 حلقه چاه به‌صورت تصادفی و با پراکنش مناسب در منطقه موردمطالعه به‌عنوان چاه آموزشی و مابقی چاه‌ها برای آزمایش مدل‌ها استفاده شد. نتایج آزمون مؤلفه‌های اصلی نشان داد که دو متغیر EC و TDS به‌عنوان متغیر‌های اصلی، بیش‌ترین تغییرات واریانس موجود در سایر متغیر‌ها کیفی آب را توجیه می‌کنند. نتایج درون‌یابی براساس این دو پارامتر نشان داد که روش کریجینگ معمولی و جهانی در تخمین شوری در مرحله‌ی آموزش دارای عملکرد نسبتا مشابهی می‌باشند، اما در مرحله آزمایش، در روش KO ضرایب RMSE و MAE به‌ترتیب برابر 24/422 و 35/153 میکروزیمنس بر سانتی‌متر بوده که به‌ترتیب دارای اختلاف 22/1 و 52/0 میکروزیمنس بر سانتی‌متر کم‌تر از روش KU می‌باشد و در نتیجه بهتر از کریجینگ جهانی است. در درون‌یابی متغیر TDS روش کریجینگ معمولی در هر دو مرحله‌ی آموزش و آزمایش بهترین عملکرد را نسبت به دو روش دیگر داشته است. هم‌چنین نتایج درون‌یابی براساس این دو متغیر نشان داد که میزان شوری در قسمت شمال و شمال شرقی دشت در دو روش کریجنگ معمولی و جهانی بیش‌تر از سایر نقاط بوده، که با  تغییرات کاربری اراضی منطقه انطباق مناسبی داشته است.