تبیین اصول ، روش ها و عوامل موثر در سبک ها و الگوی تربیتی عرفان عملی ملاصدرا
نویسندگان
1 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه فلسفه تعلیم و تربیت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
چکیده
هدف: هدف این پژوهش تبیین اصول ، روشها و عوامل موثر در سبک ها و الگوی تربیتی عرفان عملی ملاصدرا می باشد.مواد و روش ها: در این پژوهش با بررسی متون مرتبط با عرفان عملی صدرا، مفاهیم مرتبط با اصول،روش ها و عوامل موثر در تربیت عرفانی شناسائی، و روشن شد که این مفاهیم در ارتباط منطقی با هم هستند و می تواند سبک و الگوی تربیتی و عرفانی ملاصدرا را تشریح و تبیین نماید.یافته ها: نتایج این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی شامل مهمترین اصول تربیتی مستخرج از آثار و تالیفات عرفانی ملاصدرا، که عبارتند از: دستیابی به معرفت نفس ،رهایی قلب از لذات و تعلقات مادی،نگرش به تلازم برهان،عرفان و قرآن ،تجلیه(تهذیب ظاهر)،تخلیه(تحول باطن)، مداومت بر افعال نیک جهت حصول ملکات حسنه، اعتدال، تدریجی بودن مراحل کمال نفس،عدالت تربیتی و نهایتا خردورزی جهت تعالی وجودی متربی ، همچنین روش های تربیتی حاصل عبارتند از: درون نگری،ذکر خدا، رفع خواطر،بهره گیری از ادله سه گانه(برهان،قرآن و عرفان)در وصول به حقیقت،عادت فعال(تلقین به نفس- تحمیل به نفس)،اعطای بینش،فریضه سازی،مراقبه و محاسبه نفس، ریاضت،تکلیف به قدر توان متربی،تحصیل حکمت.نتیجه گیری: بر اساس یافته ها نهایتا عوامل تربیتی موثر در عرفان عملی ملاصدرا نیز شامل: حب عبودی، تأمل در قرآن کریم، تبعیت از انسان کامل(عالم ربانی)، والدین، معلم، متعلم، عبادات و ریاضات شرعی، حکمت و حریت و علم و معرفت شد.
