بررسی مدل علی رابطۀ تمایزیافتگی خود و ابعاد رفتار جامعهپسند با واسطهگری هویت اخلاقی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی دانشگاه شیراز
2 دانشیار دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jisr.2018.247816.602چکیده
رفتار جامعهپسند نوع خاصی از رفتار هدفمند است که بهمنظور رفاه دیگران انجام میشود. در کنار تنوع رفتارهای جامعهپسند، نکتۀ حائز اهمیت، شرایط و زمینۀ تحقق این نوع رفتارهاست. در این پژوهش، رابطۀ ساختاری تمایزیافتگی خود و ابعاد رفتار جامعهپسند با واسطهگری هویت اخلاقی در قالب یک مدل علی بررسی میشود. ابتدا 239 نفر از دانشجویان کارشناسی دانشگاه شیراز به روش نمونهگیری طبقهای متناسب انتخاب شدند. سه مقیاس معتبر شامل پرسشنامۀ فرم کوتاه تمایز خود (DSI-SE) اریک، پرسشنامۀ رفتار جامعهپسند پنر و همکاران، و پرسشنامۀ هویت اخلاقی آکویینو و رید برای سنجش متغیرهای مدل بهکار گرفته شدند. روایی و پایایی ابزارهای مورد استفاده در پژوهش، بررسی و تأیید شد. تجزیه و تحلیل دادهها به روش تحلیل مسیر انجام گرفت و برای بررسی معناداری واسطهگری و برازش مدل، از نرمافزار ایموس استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل با دادههای این پژوهش، برازش مناسبی دارد. با توجه به یافتهها، تمایزیافتگی بهنحو منفی، رفتار جامعهپسند معطوف به دیگران را پیشبینی میکند. هویت اخلاقی نیز رفتار جامعهپسند کمکرسانی را بهنحو مثبت و رفتار جامعهپسند معطوف به دیگران را بهنحو منفی پیشبینی میکند. همچنین هویت اخلاقی، نقشی واسطهای در رابطۀ میان تمایزیافتگی خود و رفتار جامعهپسند ایفا میکند. درمجموع، نتایج این پژوهش نشانگر اهمیت تمایزیافتگی خود و هویت اخلاقی در رفتار جامعهپسند است.