پایش پوشش گیاهی با استفاده از تصاویر ماهوارهای در مراتع دماوند
نویسندگان
1 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی وعلوم زمین دانشگاه کاشان
2 هیات علمی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3 گروه مرتع وآبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی وعلوم زمین دانشگاه کاشان
doi
10.22092/ijrdr.2021.121122.1704چکیده
پایش تغییرات مراتع این امکان را فراهم میکند که در زمینه بهکارگیری برنامههای مدیریتی و حفاظتی با آگاهی تصمیمگیری شود. هدف از این پژوهش پایش تغییرات مراتع در بازههای پنجساله در دوره زمانی 2000 تا 2015 با استفاده از سامانههای اطلاعات جغرافیایی و نرمافزار ENVI میباشد. در این راستا ابتدا تصاویر لندست در زمانهای مورد نظر تهیه گردید. با استفاده از روشهای حداقل فاصله، ماهالانوبیس، حداکثر احتمال و درخت تصمیم و با اعمال سه شاخص NDVI، EVI و SAVI تصویر سال 2016 طبقهبندی شد. سپس با ارزیابی دقت توسط ضریب کاپا و صحت کلی، بهترین روش طبقهبندی استخراج گردید. در نتیجه سایر تصاویر برای سالهای گذشته در بازه زمانی موردمطالعه با این روش طبقهبندی و پنج کلاس تحت عنوان مراتع کمتراکم، نیمهمتراکم، متراکم، فاقدپوشش و باغها و اراضی کشاورزی با توجه به موضوع موردمطالعه استخراج شد. همچنین نقاط تعلیمی به صورت برداشت زمین و از روی تصاویر به صورت ROI انتخاب شد. نتایج نشان داد که روش درخت تصمیم با اعمال شاخص SAVI، با دقت 73/94 بالاترین دقت را تولید کرد. بدینترتیب، با اینکه مساحت مراتع کمتراکم و نیمهمتراکم در سال 2005 و مراتع متراکم در سال 2010 افزایش پیدا کرده اما در مجموع در طی بازه زمانی 2000 تا 2015، هر سه کلاس مراتع کاهش، البته میزان کلاس فاقدپوشش به میزان قابل توجه و کلاس باغها و اراضی کشاورزی به میزان کم افزایش داشتهاند. همچنین براساس یافتهها در دوره زمانی موردمطالعه، رفتار شاخصها شبیه هم است. از سال 2000 تا 2010 شاخصها دارای روندی افزایشی هستند اما در سال 2015 از میزان آنها کاسته میشود. ازاینرو میتوان گفت طی اقدامات تخریب مراتع بهویژه در مراتع کمتراکم و نیمهمتراکم کاهش یافته و بر میزان مناطق فاقدپوشش افزوده شود.