تحلیل حساسیت برای کمیسازی عدم قطعیت در مدلسازی سدهای خاکی (مطالعه موردی: سد ماکو)
نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران، هیدرولیک و مکانیک مهندسی رودخانه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه یاشار، ازمیر، ترکیه.
3 گروه مهندسی عمران، مهندسی آب و سازههای هیدرولیکی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
doi
10.22059/jwim.2023.360452.1084چکیده
بهعلت وجود عدم قطعیتهای گوناگون در مشخصات مصالح و مدلسازی سدهای خاکی، کمیسازی این عدم قطعیتها نیازمند تحلیل حساسیت و کاهش تعداد پارامترهای متغیر برای کاهش هزینه و زمان در مدلسازی امری بسیار ضروری بهنظر میرسد. در این پژوهش، تحلیل عددی سد خاکی ماکو واقع در استان آذربایجانغربی بهعنوان مطالعه موردی، با نرمافزار FLAC2D صورت گرفته و پاسخ استاتیکی بهدست آمد. اثر لایههای ساخت و مقدار و شکل خطوط همتراز تنش و جابهجایی با پژوهشهای قبلی مقایسه و اعتبارسنجی گردید. تعداد 49 متغیر تصادفی (از مشخصات مصالح در نواحی هسته، پوسته، فیلتر، زهکش، پی آبرفتی و سنگ بستر) در نظر گرفته شد. با انجام تحلیل حساسیت و با استفاده از نمودار Tornado، تعداد پارامترهای متغیر کاهش و 18 متغیر تصادفی مهم در تحلیل سد خاکی شناسایی شدند. نتایج نشان داد که تغییرات چگالی خشک (γd) پوسته تغییری در حدود 8 درصد و همچنین تغییرات ضریب پواسون (ν) و مدول الاستیسیته (E) هسته تغییری در حدود 7 درصد در پاسخ سد خاکی ایجاد میکنند. در نهایت، پارامترهای چگالی خشک (γd)، ضریب پواسون (ν)، مدول الاستیسیته (E) و زاویه اصطکاک داخلی (ϕ) بهترتیب پارامترهای حساستری شناسایی شدند که بر پاسخ سدهای خاکی بیشترین تأثیر را میگذارند.