فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اکسیداسیون لیپید تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت، ایمنی و ارزش غذایی مواد غذایی دارد و در نتیجه طعم نامطلوب، کاهش مواد مغذی و نگرانی‌های بهداشتی مانند بیماری‌های قلبی- عروقی و سرطان را به همراه دارد. درحالی‌که نگهدارنده های مصنوعی مانند BHA و BHT مؤثر هستند، ممکن است خطراتی برای سلامتی داشته باشند که منجر به افزایش علاقه به جایگزین‌های طبیعی می‌شود. نگهدارنده های گیاهی، به‌ویژه آن‌هایی که حاوی پلی‌فنول‏ها، فلاونوئیدها و اسانس‌ها هستند، راه‌حل‌های ایمن‌تر و پایدارتری ارائه می‌دهند. در این مطالعه، ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی و سیتوتوکسیک عصاره آبی گیاه انجبار (Bistorta officinalis)، گیاهی که به‌خاطر کاربردهای سنتی ضدالتهابی و ضد میکروبی آن شناخته شده است، مورد بررسی قرار گرفت. عصاره به دست آمده از ریشه‌های خشک شده، برای فیتوکمیکال‏های مختلف از جمله آلکالوئیدها، ساپونین‏ها، فلاونوئیدها و فنول ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. محتوای فنولی کل برابر با mg GAE/g 65/76 بدست آمد، درحالی‌که محتوای فلاونوئید کل برابر با mg QE/g 38/40 بود. فعالیت آنتی‌اکسیدانی با استفاده از روش‌های DPPH، ABTS، FRAP و رنگبری بتا-کاروتن مورد ارزیابی قرار گرفت و مقادیرIC50 بدست آمده برابر با 30/40 میکروگرم در میلی‌لیتر (DPPH) و 20/29 میکروگرم در میلی‌لیتر (ABTS) با مقدارmmol/g 69/8 برای آزمون FRAP بود. ارزیابی سمیت سلولی بر روی رده‌های سلولی سرطانی HT-29 و HeLa نشان دهنده اثر کاهشی وابسته به غلظت در زنده ماندن سلولی با مقادیر IC50 به ترتیب 4/80 میلی‌گرم در میلی‌لیتر و 92/70 میلی‌گرم در میلی‌لیتر بود. ترکیبات زیست فعال موجود در عصاره، به‌ویژه فنولیک ها و فلاونوئیدها، نقش مهمی در خواص آنتی‌اکسیدانی و سیتوتوکسیک آن دارند و پتانسیل آن را به عنوان یک نگهدارنده طبیعی و عامل درمانی برجسته می‌نمایند. این نتایج بر کارایی انجبار به عنوان یک جایگزین طبیعی برای آنتی‌اکسیدان‌های مصنوعی در هر دو بخش غذا و دارو تأکید می‌کند.