شناسایی بسترهای فسادزا در جهت دستیابی به شهر پایدار در شهرداری های استان بوشهر

نویسندگان

1 دانشگاه علم و فرهنگ

2 دانشگاه علم و فرهنگ

3

doi
10.22034/jsc.2026.560428.1898
چکیده

هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و واکاوی دقیق بسترهای فسادزا در شهرداری‌های استان بوشهر با بهره‌گیری از رویکرد کیفی بود تا از این طریق، پیش‌نیازهای دستیابی به حکمرانی مطلوب و شهری پایدار تبیین گردد. جامعه آماری این تحقیق شامل تمامی مدیران، معاونین و کارشناسان خبره با سابقه خدمت بالای ۱۵ سال در هفت شهرداری منتخب استان بوشهر (شامل شهرهای بوشهر، برازجان، خورموج، دیر، عسلویه، دیلم و گناوه) به تعداد تقریبی ۴۷۰ نفر بود. از این میان، ۱۵ نفر از نخبگان و خبرگان کلیدی حوزه مدیریت شهری به روش نمونه‌گیری هدفمند و با رعایت اصل اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته بود که با استفاده از تکنیک تحلیل محتوای کیفی و نرم‌افزار تخصصی MAXQDA 2022 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان داد که شش بستر کلان فسادزا در مدیریت شهری این استان نقش‌آفرینی می‌کنند که به ترتیب اهمیت عبارت‌اند از: اقتصادی-مالی (نظیر حقوق ناکافی کارکنان و وابستگی شدید به درآمدهای ناپایدار)، اداری (فرآیندهای پیچیده بوروکراتیک و پدیده امضاهای طلایی)، سیاسی (دخالت‌های سلیقه‌ای شورا و تغییرات مکرر مدیریتی)، اجتماعی (حاکمیت روابط بر ضوابط، خویشاوند سالاری و فشارهای قومی)، فرهنگی (عادی‌سازی رفتارهای ناهنجار و توجیه دریافت وجوه غیرقانونی) و فنی (ضعف در سیستم‌های نظارتی و صدور گواهی‌های صوری). اجماع حداکثری خبرگان بر این مؤلفه‌ها نشان‌دهنده درهم تنیدگی عمیق این عوامل در ساختار شهرداری‌ها است. درنهایت نتیجه‌گیری می‌شود که بدون اصلاح ساختاری هم‌زمان در «مثلث اصلی» (اقتصادی، اداری و سیاسی) و توجه ویژه به بسترهای تقویت‌کننده، اقدامات مقابله‌ای مقطعی کارساز نخواهد بود .