بررسی سرعت انتشار رطوبت و سینتیک خشک شدن جوانه‌های کینوا در یک خشک‌کن فروسرخ

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم و صنایع غذایی، دانشکده صنایع غذایی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22034/FSCT.22.165.289
چکیده

با به‌کارگیری فناوری‌های نوین خشک‌کردن مانند فروسرخ و انتخاب شرایط مناسب این فناوری، می‌توان جوانه کینوا خشک‌شده با کیفیت مطلوب و ارزش غذایی بالایی تولید کرد که امکان استفاده از این محصول خشک و پودر آن برای غنی‌سازی مواد غذایی مختلف مانند انواع نان، شیرینی، پروتئین بار، کیک، پنکیک و غیره وجود دارد. در این پژوهش اثر توان پرتودهی لامپ فروسرخ و فاصله نمونه از منبع حرارتی بر سینتیک خشک شدن جوانه‌های کینوا بررسی و مدل‌سازی شد. با افزایش توان لامپ فروسرخ از 250 وات به 375 وات، رطوبت با سرعت بیشتری از جوانه‌های کینوا خارج و محصول در زمان کوتاه‌تری خشک شد. البته هنگام استفاده از توان 375، جوانه‌ها قبل از خشک شدن کامل، سریع می‌سوختند. با کاهش فاصله لامپ فروسرخ از 10 سانتی‌متر به 5 سانتی‌متر، رطوبت با سرعت بیشتری از جوانه‌های کینوا خارج و محصول در زمان کوتاه‌تری خشک شد. متوسط زمان خشک‌کردن جوانه‌های کینوا هنگام خشک شدن با لامپ فروسرخ با توان 250 وات در فواصل 5، 5/7 و 10 سانتی‌متر به ترتیب برابر 7/10، 3/17 و 0/18 دقیقه بود. ضریب نفوذ مؤثر رطوبت محاسبه‌شده برای جوانه‌های کینوا هنگام خشک شدن با لامپ فروسرخ با توان 250 وات در فواصل 5، 5/7 و 10 سانتی‌متر به ترتیب برابر m2s-1 10-10×60/6، m2s-1 10-10×55/2 و m2s-1 10-10×83/0 بود. جهت بررسی سینتیک خشک شدن جوانه‌های کینوا، مدل‎های ریاضی مختلفی بر داده‎های آزمایشگاهی برازش و مدل پیج بر اساس بالاترین برازش و کمترین خطا به‌عنوان بهترین مدل انتخاب شد. در مجموع، استفاده از منبع حرارتی فروسرخ با توان 250 وات در فاصله 5 سانتی‌متری از سطح جوانه‌های کینوا، برای خشک‌کردن این محصول به دلیل زمان کوتاه خشک شدن و عدم سوختگی، توصیه می‌شود.