فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عوامل متعددی باعث تغییرات منفی در وضعیت کیفی و کمی مراتع می‌گردد که منجر به به سیر نزولی و تخریب شدید خاک، پوشش­گیاهی و در نهایت کاهش درآمد بهره‌برداران می­گردند. دامداران و گله­داران به دلیل وابستگی معیشتی به مرتع، دارای تجربۀ بومی مدیریتی در این زمینه هستند. تحقیق حاضر نیز با هدف واکاوی شاخص­های مؤثر در روند نزولی مراتع از دیدگاه گله­داران مراتع قشلاقی شمال شرقی استان گلستان انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش توصیفی- تحلیلی بوده و به صورت پیمایشی، با روش نمونه­گیری طبقه­بندی شده تصادفی در بین گله­داران منطقه مورد مطالعه صورت گرفت. جهت جمع­آوری داده­ها از پرسشنامه­ استفاده‌ شد. روایی ابزار تحقیق با استفاده از دیدگاه متخصصان و پایایی آن بر اساس نتایج ضریب آلفای کرونباخ برای متغیرهای اصلی تحقیق مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری تحقیق را 461 نفر از گله­داران در دو نظام بهره­برداری روستایی و عشایری تشکیل داده که 182 نفر از آن­ها از طریق فرمول کوکران به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند. نتایج نشان داد که، گرایش نزولی مراتع توسط گله­داران بیشتر با شاخص­های دامی نسبت به شاخص­های پوشش گیاهی و خاکی، تشخیص داده می­شود. بر اساس یافتۀ تحقیق، بین متغیرهای سن و سابقۀ دامداری گله­داران با دیدگاه آن­ها نسبت به تشخیص گرایش نزولی مراتع در سطح 99 و 95 درصد اطمینان رابطۀ مثبت و معنی­داری وجود داشته است. همچنین نتایج به دست آمده از مقایسه دیدگاه گله­داران در دو نظام روستایی وعشایری نشان داد که، گله­داران عشایری نسبت به گله­­داران روستایی نسبت به شاخص­های روند نزولی مراتع آشنایی بیشتری داشته­اند.