تأثیر معدنکاری بر تغییرات تنوع، غنا و ساختار پوشش گیاهی مراتع (مطالعه موردی: معدن مس دره زرشک، استان یزد، ایران)

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی،بخش منابع طبیعی،مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان چهارمحال و بختیاری،سازمان تحقیقات آموزش و ترویج

doi
10.22092/ijrdr.2020.123152
چکیده

در سال­های اخیر استخراج از معادن به‌طور چشمگیری افزایش‌یافته و سبب تخریب منابع طبیعی و محیط‌زیست شده است. این تحقیق به‌منظور بررسی تأثیر فعالیت­های معدنکاری بر تنوع، غنا، یکنواختی و ساختار پوشش گیاهی در مراتع اطراف معدن مس دره زرشک واقع در استان یزد انجام شد. جهت انجام تحقیق سه سایت نمونه­­برداری بافاصله (200-0)، (500-200) و (1000-500) متر از معدن انتخاب و سپس در هر سایت 3 ترانسکت 200 متری به فاصله 50 متر از هم به‌صورت عمود برجهت شیب مستقر و در هر ترانسکت 15 پلات 2 مترمربعی به فاصله 10 متر از هم قرار گرفت و در هر پلات، درصد تاج پوشش گونه‌های موجود و تراکم هرگونه ثبت شد. نتایج تجزیه واریانس برای شاخص­های مختلف تنوع، غنا و یکنواختی گونه­ای نشان داد که تمامی شاخص­ها در سه محدوده موردبررسی تفاوت معنی­داری داشته است (05/0. p <). به‌طوری‌که شاخص‌های غنا و تنوع بافاصله از معدن افزایش می­یابد و در عوض شاخص یکنواختی پوشش گیاهی در نزدیک معدن بیشتر است. همچنین افزایش فاصله از معدن سبب افزایش معنی­دار درصد تاج پوشش تیره‌های Asteraceae، Fabaceae،Poaceae، Chenopodiaceae و Lamiaceae در پوشش گیاهی گردید (05/0 p <). علاوه بر این برخی ساختار پوشش گیاهی نظیر ژئوفیت، کاموفیت، همی کریپتوفیت، بوته‌ای‌ها، علف گندمیان و چندساله‌ها به‌طور معنی­داری در نزدیکی معدن کاهش یافتند. به‌طورکلی نتایج حاکی از آن بود که انجام عملیات معدنکاری تا حد زیادی بر ساختار پوشش گیاهی منطقه تأثیر گذاشته است و سبب کاهش تنوع گیاهی شده است. لذا لازم است در بررسی خسارت‌های وارده به مرتع موردتوجه قرار گیرد.