فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‎‎منظور تعیین فصل و روش مناسب مرتعکاری گونه اسپرس خراسانی و فراهم کردن زمینه برای افزایش تولید علوفه مراتع تخریب یافته کشور در شرایط آب و هوایی خشک و نیمه خشک، دو آزمایش جداگانه ‎‎بصورت کرتهای خرد شده ‎‎در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در چهار تکرار در طی سالهای 1392 تا 1396در مراتع ییلاقی و قرق سایت گلستان مشهد در شیب شمالی رشته ‎‎کوه‌های بینالود انجام گردید. تیمارهای آزمایش شامل فصل مرتعکاری (مرتعکاری پائیزه‎‎ و بهاره) و روش‌ مرتعکاری (بذرکاری در داخل چاله‎های کوچک و بذرکاری در داخل شیار) بودند. در آزمایش اول مقایسه ‎‎میانگین حاصل از تجزیه ‎‎مرکب در طی دو سال نشان داد درصد سبز شدن و استقرار گیاهچه‌ها در سال زراعی 94-1393 با 7/57% و 1/26% به‎‎طور معنی‌داری بیشتر از سال زراعی 93-1392 به‎‎ترتیب با 5/21 و 4/10% بود. مقایسه ‎‎درصد سبز شدن و استقرارگیاهان نیز در مرتعکاری پاییزه‎‎ به‎‎ترتیب با 8/58% و 8/26% تفاوت معنی‌داری با مرتعکاری بهاره ‎‎(4/20% و 7/9%) نشان داد. مقایسه ‎‎روش‌های مختلف مرتعکاری نیز بیانگر عدم تفاوت معنی‌دار بین دو روش در هر دو سال اجرای طرح بود. نتایج آزمایش دوم نشان داد درصد استقرار گیاهان در دومین سال استقرار (1/22%) به‎‎طور معنی‌داری کمتر از سال اول (1/26%) بود. با وجود افزایش درصد استقرار گیاهان مرتعکاری شده در پاییز ‎‎در مقایسه ‎‎با مرتعکاری بهاره ‎‎به ‎‎میزان 7/2 برابر، زمان مرتعکاری تأثیر معنی داری بر عملکرد ماده ‎‎خشک برگ، ساقه ‎‎و میوه ‎‎نداشتند. استفاده ‎‎از روش مرتعکاری در چاله ‎‎باعث شد عملکرد برگ، ساقه، میوه ‎‎و زیست توده ‎‎هوایی کل با 2/2، 8/4 ، 2/4 و 2/11 گرم بر پایه ‎‎به‎‎ترتیب به‎‎میزان 58، 33، 14و 26 درصد در مقایسه ‎‎با بذرکاری در داخل شیار افزایش یابند. نتایج این تحقیق نشان داد که ‎‎فصل مرتعکاری پاییزه بر بهاره ارجحیت دارد اما‎ روش مرتعکاری در داخل شیار در مقایسه با چاله تفاوت معنی داری در افزایش درصد سبز شدن و استقرار گیاهچه ها ندارد. با وجود این مرتعکاری در داخل چاله منجر به بهبود عملکرد علوفه ‎‎و بذر و در نهایت پایداری تولید می‎گردد.