مدلسازی اکسیژن محلول در مخزن اکباتان با استفاده از مدل CE-QUAL-W2
نویسندگان
1 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
10.22059/jwim.2023.359526.1077چکیده
این پژوهش، با استفاده از مدل هیدرودینامیکی CE-QUAL-W2، به بررسی و شبیهسازی پارامتر اکسیژن محلول (DO) در مخزن سد اکباتان و تحت تأثیر تغییرات لایهبندی حرارتی و دما میپردازد. مخزن اکباتان در تأمین آب شرب و کشاورزی شهرستان همدان نقش مهمی ایفا میکند. از اینرو، بررسی کیفیت آب آن امری ضروری بهنظر میرسد. نتایج نشان میدهد که مدل CE-QUAL-W2 با درنظرگرفتن حجم و هندسه مخزن و پارامترهای هواشناسی، بهخوبی تغییرات دمایی مخزن را شبیهسازی میکند. با توجه به اینکه اکسیژن محلول تحت تأثیر لایهبندی حرارتی قرار دارد، ارتباط میان این دو پارامتر موردبررسی قرار گرفته و امکان ارزیابی کیفیت آب از طریق لایهبندی حرارتی مخزن ارائه شده است. نتایج نشان میدهند که لایهبندی حرارتی در مخزن اکباتان دارای دورههای تغییر لایهبندی حرارتی است و در فصل تابستان کامل میشود، درحالیکه در فصلهای پاییز و اوایل زمستان اختلاط کامل رخ میدهد. این تغییرات همچنین تأثیری بر لایهبندی DO در مخزن دارند. با افزایش 68 درصدی دما، غلظت DO حدود 5/37 درصد کاهش مییابد و با کاهش دما، غلظت DO به همین نسبت افزایش مییابد. علاوهبر این، نتایج پژوهش نشان میدهند که تغییرات دمای هوا تأثیر قابلتوجهی بر غلظت DO در مخزن دارد. تغییر دما منجر به کاهش چگالی آب و کاهش حلالیت اکسیژن در آب میشود، که بهنوبه خود منجر به کاهش غلظت DO در آب مخزن گردیده و این مسأله بهطور گستردهای در مطالعات محیط زیست و مدیریت منابع آب موردتوجه قرار دارد.