فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل اکولوژی رابطه تولید- غنای گونه‌ای بیان می‌کند که حداکثر تنوع گونه‌ای زمانی رخ می‌دهد که تولید گونه‌ای در حد متوسط باشد و یک الگوی کوهانی شکل بین تولید به‌عنوان متغیر انرژی اکوسیستم و غنای گونه‌ای وجود داشته باشد. کشف این رابطه سبب درک فرایندهای شکل‌گیری تنوع زیستی در اکوسیستم‌ها می‌شود. به‌منظور آزمون این مدل، تولید و غنای گونه‌ای در اکوسیستم‌ نیمه‌استپی قره‌بوق در منطقه پناهگاه حیات وحش انگوران واقع در استان زنجان اندازه‌گیری شد. از همبستگی و آنالیز رگرسیون خطی و غیرخطی برای بررسی رابطه بین غنای گونه‌ای به‌عنوان متغیر وابسته و تولید به‌‌عنوان متغیر مستقل استفاده شد. تعداد 41 گونه گیاهی در 30 پلات شناسایی گردید. میزان متوسط غنای گونه‌ای در هر پلات یک متر‌مربعی برابر 9 گونه محاسبه شد. درصد تولید نسبی به‌ترتیب 15% به بوته‌ای‌ها، 16% پهن‌برگان علفی و 69% به علف‌گندمیان اختصاص یافت. بیشترین درصد حضور در پلات‌ها به گونه‌های Stipa lessingiana، Poa bulbosa،Astragalus stevenianus و Bromus tomentellus تعلق داشت. تولید کل گونه‌ها حدود 83 گرم بر مترمربع محاسبه گردید. تولید بوته‌ای‌ها و پهن‌برگان علفی رابطه رگرسیونی خطی معنادار افزایشی با غنای گونه‌ای از خود نشان دادند. همچنین تولید بوته‌ای‌ها رابطه رگرسیونی غیرخطی معناداری با غنای گونه‌ای داشت که شکل نمودار کوهانی شکل را نشان دادند. یافته‌های این تحقیق نشان داد که افزایش تولید سبب ازدیاد غنای گونه‌ای می‌شود و با توجه به مقادیر ضریب تبیین روابط رگرسیونی، علاوه بر عامل تولید فاکتورهای مهم دیگری نیز بر غنای گونه‌ای مؤثرند، بنابراین این فرضیه در مقیاس محلی قابل تأیید نیست.