ارزیابی نحوه پخش نیترات در منابع آب زیرزمینی مجاور محدوده دفن زباله شهر لاهیجان: چالش‌ها و راهکارها

نویسندگان

1 دانشکده عمران هنر و معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 گروه مهندسی آب، دانشکدگان ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده زمین‌شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

4 گروه مهندسی عمران هنر و معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jwim.2022.347460.1013
چکیده

هدف اصلی این مطالعه، بررسی موضوع سلامت انسان به‌دلیل مصرف مداوم آب‌های زیرزمینی آلوده به نیترات در بین گروه‌های سنی مختلف مردم در مجاورت محل دفن زباله شهر لاهیجان است. از اینرو در این مطالعه، 34 نمونه آب زیرزمینی در طول فصل تر (آبان‌ماه) و خشک (شهریورماه) جمع‌آوری شد و در آزمایشگاه آنالیز شدند. غلظت نیترات در فصل تر 18 تا 30 میلی­‌گرم در لیتر با میانگین 24/2 میلی‌­گرم در لیتر و در فصل خشک هشت تا 24 میلی‌­گرم در لیتر با میانگین 14/5 میلی‌گرم در لیتر متغیر بود. مقدار شاخص آلودگی نیتروژن NPI نشان داد در فصل تر 23 درصد نمونه­‌ها سالم و 77 درصد مکان نمونه، آلودگی کم و در فصل خشک 82 درصد نمونه­‌ها سالم و 18 درصد از نمونه‌­ها دارای آلودگی کم است. مدل ارزیابی ریسک غیرسرطان‌زایی نشان داد که مسائل بهداشتی در میان گروه‌های سنی مختلف از جمله نوزادان، کودکان، جوانان، بزرگسالان و سالمندان قرار دارند. نتایج ریسک سرطان­‌زایی نشان داد که در فصل تر 65 درصد نمونه­‌های آب زیرزمینی و در فصل خشک 18 درصد نمونه‌­ها برای آشامیدن گروه سنی شش تا 12 ماه نامناسب است. منابع شناسایی‌ شده نیترات عبارتند از منابع نیترات یافت‌شده در منطقه مورد مطالعه، فعالیت‌­های انسان‌­زایی مانند محل دفن زباله لاهیجان و زباله­‌های ساکنین روستا می‌­باشد. بنابراین، بازرسی دوره‌ای آب، چک‌آپ بهداشتی و تصفیه‌خانه مشترک در مناطق روستایی، اقدامات اصلاحی است که باید برای کاهش اثرات شدید آب آشامیدنی آلوده به نیترات در منطقه مورد مطالعه انجام شود.