بررسی تطبیقی اثر افزایش درآمدهای نفتی بر سیاستگذاریهای دولت در نهاد بوروکراسی: دو دورهی 1356-1352 و 1389-1384
نویسندگان
1 جامعه شناسی، دانشکده علوم احتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران
2 جامعه شناسی،علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
doi
10.22080/ssi.2018.1914چکیده
کشور ایران از دههی۴۰ به بعد عمدهی درآمد خود را از نفت به دست آورده است. در این پژوهش اثر سیاستهای دولت بر نهاد بوروکراسی را در دو دوره ۱۳۵۶-۱۳۵۲ و ۱۳۸9-۱۳۸۴ بررسی میکنیم. هدف ما شناخت عللی است که باعث میشود، در این دو دوره به رغم اختلافات ایدئولوژیکی، ساختاری و تاریخی در زمان شوکهای قیمتی نفت تصمیمات یکسانی اتخاذ کرده و این سیاستها نیز نتایج یکسانی در نهاد بوروکراسی به بار میآورند. در این پژوهش از نظریه دولت ضعیف کشورهای نفتی تری لین کارل مبنی بر وجود چارچوب نهادی ضعیف دولتها که به طور تاریخی شکل گرفته، به منظور تبیین مسئله استفاده کرده و از نظریه دولت رانتیر به عنوان علت لازم و نه کافی بهره بردهایم. روش این پژوهش، روش تطبیقی تاریخی است. از تکنیک وابستگی به مسیر در بررسی تاریخی دولت ضعیف و برای مقایسه یافتههای تحقیق از جدول توافق میل استفاده کردهایم. یافتهها نشان میدهد که در هر دو دوره سیاستها و نتایج یکسانی در نهاد بوروکراسی اتفاق میافتد. با بررسی تاریخی مسئله دولت ضعیف، به عنوان علت اصلی، و وجود دولت رانتیر و عامل چند برابر شدن قیمتهای نفت، به عنوان علل لازم اما نه کافی، تبیینکننده مسئله مورد نظر هستند.