بهینه سازی مدل DRASTIC جهت بررسی آسیب پذیری آبخوان قزوین با ابزار DA و GIS

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 نویسنده مسئول، گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران.

doi
10.22059/jwim.2023.355062.1052
چکیده

درسال­های اخیر برداشت از آب­زیرزمینی به‌ویژه در مناطق خشک و نیمه‌خشک با توجه به افزایش جمعیت، نیاز روزافزون به محصولات کشاورزی و نیز تقاضای صنعت به‌صورت چشمگیری افزایش یافته است. افزایش برداشت از آبخوان­ها مقارن با آلودگی و کاهش کیفیت آن‌ها نیز شده است. یکی از راه‌کارهای مؤثر در حفاظت از این منابع، شناسایی مناطق دارای پتانسیل بالای آسیب­پذیری می­باشد. پژوهش‌گران روش­های زیادی را برای ارزیابی آلودگی و پتانسیل آسیب­پذیری منابع آب زیرزمینی ارائه نموده­اند که بیش‌تر آن‌ها براساس روش شاخص DRASTIC بنا شده­اند. هم‌چنین در سال‌های اخیر پژوهش‌گران بسیاری نیز جهت بهبود شاخص اقدام به اصلاح آن نمودند. از این‌رو، در این پژوهش وزن پارامترهای شاخص DRASTIC با استفاده از دو روش آماری رگرسیون لجستیک و تحلیل تشخیصی ارتقا داده شده است. به‌منظور صحت­سنجی مدل­های DRASTIC-DA و DRASTICQ-Log از همبستگی این دو شاخص و غلظت نیترات در دشت قزوین استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد، ضریب همبستگی بین غلظت نیترات و شاخص آسیب­پذیری در مدل DRASTIC، DRASTIC-Log، DRASTIC-DA1 و DRASTIC-DA2 به‌ترتیب برابر 40، 4/48، 8/51 و 5/55 درصد می­باشد که این موضوع نشان‌دهنده این مطلب است که در تعیین وزن ضرایب روش DRASTIC، روش DRASTIC-Log از دقت بالاتری نسبت به روش DRASTIC برخوردار می‌باشد و هم‌چنین استفاده از روش تحلیل تشخیصی رویکرد مناسب­تری نسبت به روش رگرسیون لجستیک خواهد داشت.