بهینه سازی مدل DRASTIC جهت بررسی آسیب پذیری آبخوان قزوین با ابزار DA و GIS
نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 نویسنده مسئول، گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران.
doi
10.22059/jwim.2023.355062.1052چکیده
درسالهای اخیر برداشت از آبزیرزمینی بهویژه در مناطق خشک و نیمهخشک با توجه به افزایش جمعیت، نیاز روزافزون به محصولات کشاورزی و نیز تقاضای صنعت بهصورت چشمگیری افزایش یافته است. افزایش برداشت از آبخوانها مقارن با آلودگی و کاهش کیفیت آنها نیز شده است. یکی از راهکارهای مؤثر در حفاظت از این منابع، شناسایی مناطق دارای پتانسیل بالای آسیبپذیری میباشد. پژوهشگران روشهای زیادی را برای ارزیابی آلودگی و پتانسیل آسیبپذیری منابع آب زیرزمینی ارائه نمودهاند که بیشتر آنها براساس روش شاخص DRASTIC بنا شدهاند. همچنین در سالهای اخیر پژوهشگران بسیاری نیز جهت بهبود شاخص اقدام به اصلاح آن نمودند. از اینرو، در این پژوهش وزن پارامترهای شاخص DRASTIC با استفاده از دو روش آماری رگرسیون لجستیک و تحلیل تشخیصی ارتقا داده شده است. بهمنظور صحتسنجی مدلهای DRASTIC-DA و DRASTICQ-Log از همبستگی این دو شاخص و غلظت نیترات در دشت قزوین استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد، ضریب همبستگی بین غلظت نیترات و شاخص آسیبپذیری در مدل DRASTIC، DRASTIC-Log، DRASTIC-DA1 و DRASTIC-DA2 بهترتیب برابر 40، 4/48، 8/51 و 5/55 درصد میباشد که این موضوع نشاندهنده این مطلب است که در تعیین وزن ضرایب روش DRASTIC، روش DRASTIC-Log از دقت بالاتری نسبت به روش DRASTIC برخوردار میباشد و همچنین استفاده از روش تحلیل تشخیصی رویکرد مناسبتری نسبت به روش رگرسیون لجستیک خواهد داشت.