پیشبینی الگوی پراکنش رویشگاه گونه Artemisia aucheri Boiss با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان بومشناختی (مطالعه موردی: مراتع ییلاقی بلده نور)
نویسندگان
1 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
2 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشگاه گیلان، ایران
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد مرتعداری، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
4 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ایران
doi
10.22092/ijrdr.2020.121355چکیده
شناخت عوامل محیطی مؤثر، در استقرار پوشش گیاهی بومی هر منطقه میتواند به مدیریت صحیح مراتع کمک کند. رویشگاه مطلوب تأثیر بسزایی بر بقاء و تولید مثل گونهها خواهد داشت. با پیشرفت علم آمار و سیستم اطلاعات جغرافیایی، تعیین پیشبینی رویشگاه گونههای گیاهی با استفاده از روشهای مدلسازی میسر شده است. لذا تحقیق حاضر با هدف تهیه نقشه پیشبینی رویشگاه Artemisia aucheri با استفاده از روش تحلیل عاملی آشیان بومشناختی در مراتع ییلاقی منطقه بلدهٔ نور استان مازندران انجام شد. برای دستیابی به این هدف نقشه متغیرهای محیطی شامل (فیزیوگرافی، خاک و اقلیم)، پس از نمونهبرداری از پروفیلهای خاک و همچنین جمعآوری اطلاعات مربوط به متغیرهای اقلیمی از سازمان هواشناسی استان مازندران و نقشههای فیزیوگرافی به کمک تکنیکهای سامانه اطلاعات جغرافیایی در اندازه سلولی 10×10 متر تهیه گردید. همچنین 30 مکان به عنوان مکانهای حضور گونه با روش نمونهبرداری طبقهبندی – تصادفی ثبت شد. تحلیل عاملی آشیان بومشناختی جزء مدلهای پروفیلی به شمار میرود و از دادههای حضور گونه برای ارائه نقشه پیشبینی رویشگاه استفاده میکند. براساس نتایج، متغیرهای میانگین بارش سالانه، جهت جغرافیایی، هدایت الکتریکی و مواد خنثی شده خاک به عنوان متغیرهای محیطی تأثیرگذار مورد استفاده قرار گرفتند. همچنین ارزیابی مدل با استفاده از شاخص بویس نشاندهنده دقت بالا و خوب مدل تحلیل عاملی آشیان بومشناختی برای گونه درمنه کوهی در منطقه مورد مطالعه میباشد. به علاوه اینکه نتایج این بررسی نشان داد که گونه درمنه کوهی، دارای آشیان بومشناختی به نسبت محدودی است و تمایل به زندگی را در شرایط رویشگاهی خاص خودش دارد.