بررسی اثرات توزیعی افزایش قیمت آب، غذا و انرژی در نظام اقتصادی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 نویسنده مسئول و دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
5 دکتری اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.30490/aead.2023.353258.1299چکیده
آب، غذا و انرژی (یعنی، سوختهای فسیلی و برق) سه عنصر اساسی در نظام اقتصادی به شمار میروند که در گزارش های بینالمللی، بر لزوم توجه به روابط میان آنها در راستای دستیابی به توسعه پایدار تأکید شده است. با توجه به روندهای مصرفی و تکانه های گوناگون تأثیرگذار بر پیوند آب، غذا و انرژی در ایران، هدف اصلی مطالعه حاضر ردیابی اثرات قیمتی قابل انتقال از سوی هر کدام از اجزای پیوند به یکدیگر در مواجهه با تکانههای برون زای قیمتی بود. برای دستیابی به الگوهای انتقال قیمت، از ماتریس حسابداری اجتماعی (SAM) استفاده شد. در این راستا، از رهیافت تجزیه ضرایب فزاینده، با توجه به قابلیت آن در نشان دادن اثرت توزیعی تکانه قیمتی در خلال نظام اقتصادی مطابق هدف مطالعه حاضر، بهره گرفته شد . همچنین، محاسبه ضرایب فنی- اقتصادی پیوند آب، غذا و انرژی با در نظر گرفتن تعاملات با سایر بخشهای اقتصادی صورت گرفت. نتایج نشان داد که نه تنها ضرایب قیمتی در حالت کلی متفاوت اند، بلکه در حالت تجزیه شده نیز بیانگر انتقال قیمت به صورت غیریکسان است؛ و از آنجا که غذا و انرژی دارای زیربخشهای مختلفی هستند، بر هم کنشهای قیمتی آنها نیز کاملاً متفاوت است؛ به دیگر سخن، اثرات قیمتی زیربخشهای انرژی بر زیر بخشهای غذا تفاوتهای قابل توجه دارند. بنابراین، چنانچه سیاستگذاری اقتصادی بدون توجه به ضرایب قیمتی صورت گیرد، اثرات غیرمستقیم در خلال نظام اقتصادی به تبعات منفی میانجامد. از این رو، پیشنهاد میشود که پیش از اتخاذ سیاست اقتصادی، نتایج انتقال قیمت به صورت جداول راهنما مورد توجه قرار گیرد و با توجه به تبعات احتمالی، سیاستگذاری مناسب صورت پذیرد.