تأثیر فناوری‌های نوظهور فضای سایبر بر امنیتِ ملی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری دانشگاه عالی دفاع ملی

2 مدرس دانشگاه عالی دفاع ملی

3 عضو هیئت علمی مرکز پژوهش‌های اسلامی مجلس شورای اسلامی

4 عضو هیئت علمی دانشگاه مالک اشتر

doi
چکیده

تحولات سریع فناوری فضای سایبر که در ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، فناورانه، امنیتی و نظامی- دفاعی دارای تأثیرات راهبردی در حاکمیّت کشور است نیازمند نگاهی جامع، ساختاریافته و منسجم به منظور صیانت از منافع ملّی با هدف آگاهی بر روند تحوّلات است تا امکان تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی به‌هنگام آن را برای مدیران کشور فراهم سازد. بنابراین اهمیّت و ضرورت شناسایی تأثیرات همه-جانبه فناوری‌های نوظهور فضای سایبری در سطح ملی با هدف استفاده از فرصت‌های پیش‌رو و مقابله به‌هنگام با تهدیدات آن در قالب تحقیق علمی کاملا ضروری است. در این پژوهش با بررسی فناوری‌های نوظهور فضای سایبری به عنوان ماهیّتی یک‌پارچه، به استخراج مشخّصات اختصاصی و انتزاعی آن با هدف شناسایی یکتای این موجودیت، اقدام شده تا در گام بعد با بررسی تأثیرات هریک از این خصیصه‌ها بر ابعاد امنیت ملی، نتیجه مورد انتظار محقّق شود. این تحقیق به روش آمیخته انجام شده و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش اسنادی و کتابخانه‌ای و با ابزار پرسش‌نامه محقّق ساخته گردآروی گردیده و با استفاده از روش‌های توصیفی و استنباطی با کمک نرم افزارspss23 تجزیه و تحلیل شده است. در نتیجه تجزیه و جمع بندی روابط بین متغیرها بر اساس نتایج ارائه شده می‌توان گفت: در رتبه اول مؤلفة «هوشمندی مبتنی بر داده» با ضریب همبستگی 563/0 بیشترین رابطه مستقیم و مثبت را با امنیت ملی دارد. در رتبه دوم «پیچیدگی و تغییر فضا» و رتبه سوم «همگرایی و غوطه‌وری» قرار دارد که بیشترین تأثیر را بر بُعد سیاسی‌امنیّتی، امنیّت ملّی می‌گذارند.