بررسی حکم تغییر نحوه اجرای قصاص از نظر مذاهب خمسه اسلامی

نویسندگان

1 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

2 استادیار، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس ، ایران.

3 دانشجوی دکتری، گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران.

doi
چکیده

هدف: امکان تغییر نحوه اجرای قصاص، یکی از مباحث مهم در حوزه فقه جزائی است.مواد و روش ها: در مورد تغییر روش اجرای قصاص، دو موضوع قابل طرح است؛ استیفای قصاص با استفاده از روشها و ابزارهای جدید و حکم استفاده از داروهای بیحس و بیهوش کننده به هنگام اجرای قصاص. درباره به کارگیری روشها و ابزارهای جدید در قصاص، دو دیدگاه وجود دارد که به نظر می‌رسد دیدگاه راجح، قول آن دسته از فقیهانی است که می‌گویند به‌کارگیری ابزارها و روشهای نوینی که آسانتر از شمشیر، ازهاق روح را حاصل می‌کنند شرعاً واجب است و حکّام اسلامی باید در جریان قصاصِ جانیان آن را به کار بگیرند. همچنین درباره جواز استفاده از داروهای بیهوش و بیحس‌کننده به هنگام استیفای قصاص به نظر می‌رسد بهترین دیدگاه، اناطه جواز به‌کارگیری این داروها به اذن و رضای مستحقِ قصاص (اعم از ولی دم یا مجنی‌علیه) است.یافته ها: این دیدگاه همخوانی بیشتری با ادلّه شرعی و روح شریعت دارد و بیش از سایر دیدگاه‌ها با مقاصد تشریع قصاص سازگار است.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان از آن است که این مسأله به صورت کلّی، قابلیت طرح را دارد و فقها ابعاد مختلف آن را تبیین کردهاند. نکته بسیار مهم در مورد این مسأله آنکه مصادیق آن مستحدث هستند و تنها در عصر اخیر و با تغییرات و پیشرفتهای علمی حاصلشده طرح شده اند.