بررسی تاثیر روش‌های کم‌آبیاری بر عملکرد، آب مصرفی و اجزای عملکرد برنج (رقم بینام)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 کارشناس، معاونت مؤسسه تحقیقات برنج کشور، آمل، ایران.

4 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران.

doi
10.22059/jwim.2022.333209.936
چکیده

با توجه به ارزش آب در کشاورزی و تهدید فزاینده کمبود منابع آب در سال‌های اخیر، پژوهشی در سال ۱۳۹۹ و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با نه تیمار و سه تکرار، برای بررسی اثرات اعمال تیمارهای کم‌آبیاری بر اجزای عملکرد گیاه برنج (رقم بینام) در شهرستان بابلسر استان مازندران انجام شد. تیمارهای این طرح، کم‌آبیاری تنظیم شده(RDI) و کم‌آبیاری بخشی ریشه(PRD) در سه تنش خشکی ۱۰، ۳۰ و۶۰ کیلوپاسکال(RDI10، RDI30، RDI60، PRD10، PRD30 و PRD60)، تیمار تأمین ۱۰۰ درصد نیاز آبی گیاه برنج(FID) و آبیاری غرقابی(FI1) و(FI2) بترتیب به‌عنوان تیمار شاهد آبیاری و شاهد علف هرز بودند. سیستم آبیاری این طرح، آبیاری نوار تیپ بود. برای اندازه‌گیری تنش خشکی خاک از تانسیومتر استفاده شد. تیمار آبیاری غرقابی، بیشترین عملکرد شلتوک و آب مصرفی(6442 کیلوگرم در هکتار و ۱۰۸۸۶ مترمکعب در هکتار) را داشت. کمترین عملکرد شلتوک برای تیمار RDI60 با 2998 کیلوگرم در هکتار و کمترین میزان آب مصرفی مربوط به تیمار PRD60 با 2111 مترمکعب در هکتار بود. طبق نتایج، تیمار PRD30 علی‌رغم ۳۸ درصد کاهش عملکرد شلتوک، باعث کاهش 5/67 درصدی در آب مصرفی شد. در مجموع، روش کم‌آبیاری بخشی ریشه علاوه بر عملکرد شلتوک بالاتر نسبت به کم‌آبیاری تنظیم ‌شده، موجب صرفه‌جویی بیشتری در مصرف آب شدند.