فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در نظام عدالت کیفری شایستگی و صلاحیت دادگاه بر پایه چیستی، رسته و سنگینی بزه تعیین می‌شود که هدف نشان دادن چهره آسان‌گیر یا سخت‌گیر فرایند کیفری و اجرای حکم است. در این راستا، در کنار دادگاه‌های عمومی دادگستری، دادگاه‌های اختصاصی با هدف رسیدگی به جرائم خاص و یا مجرمین خاص تأسیس گردیده‌اند. این مقاله تلاش کرده است با تبیین ضرورت‌های تأسیس دادگاهی اختصاصی برای رسیدگی به جرائم علیه امنیت ملی، پیش‌نیازها و ویژگی‌های دادگاه‌های اختصاصی امنیتی را مورد بررسی قرار دهد و در صدد پاسخ به این پرسش بوده که تشکیل دادگاه‌های اختصاصی برای رسیدگی به جرائم علیه امنیت ملی چه ضرورتی دارد و با فرض اثبات این ضرورت، این دادگاه‌ها چه ویژگی‌هایی دارند؟ تحقیق حاضر با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی و همچنین بهره‌گیری از تجارب نویسنده در جریان امور قضایی به انجام رسیده و روش آن توصیفی ـ تحلیلی بوده است. با توجه به نتایج این مقاله، در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران، دادگاه انقلاب به عنوان تنها محکمه کیفری اختصاصی جهت رسیدگی به جرائم علیه امنیت ملی شناخته شده، لکن با اندکی تأمل در خصوصیات، ماهیت و کارکردهای این دادگاه مشخص شد که این مرجع واجد مؤلفه‌های یک محکمه کیفری اختصاصیِ تمام‌عیار و مؤثر نیست. بر اساس تجربه‌ای که در برخی از کشورهای دیگر دنیا نیز وجود داشت، تأسیس دادگاهی اختصاصی برای رسیدگی به جرائم علیه امنیت ملی ضرورتی انکارناپذیر داشت.