کانهسازی مس در بستر تحولات زمین ساختی لبه غربی کمربند گرانیتی زاهدان؛ مثالی از منطقه جهانگیروک
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 گروه زمین شناسی ، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران
3 گروه زمین شناسی- دانشکده علوم- دانشگاه سیستان و بلوچستان- زاهدان- ایران
4 شرکت آریا مس شرق، زاهدان
5 شرکت آریا مس شرق، زاهدان
doi
10.22077/jt.2024.7540.1174چکیده
لبه غربی کمربند گرانیتی زاهدان بستر کانهزاییهای متنوعی از جمله مس، آهن، آنتیموان و طلا بوده است. بر مبنای مقایسه زمان نسبی و فضای مناسب انتقال و جایگیری رگههای کانیایی و عناصر دگرشکلی در دو منطقه کانهسازی مس در شمال و جنوب جهانگیروک-غرب زاهدان، چنین استنباط میگردد که فرایند کانیسازی نسبتاً جوان و مرتبط با ساختارهای دگرشکلی مختلفی بوده است؛ این ساختارها فرصت و فضای کافی برای حرکت و تبلور سیال از سیلهای حامل گدازههای بازالتی آمفیبول دار را فراهم نمودهاند. سیالات کانه ساز به نظر همزمان یا کمی بعد از گسلش عمومی تراستی در منطقه از طریق کانالها و مجاری با راستای عمدتاً شمال غربی و شیبی به سمت شمال شرق بالاآمدهاند. در معدود مواردی کانهسازی مرتبط با مؤلفههای کششی با روند شمال شرق بوده است. در منطقه شمالی ارتباط مجاری سیالات کانه ساز و کانسار متمرکز در بازالتها در چاهکهای حفاری شده قابل رویت است؛ اما در منطقه جنوبی این ارتباط یا رخنمون نداشته و یا در حال حاضر به دلیل فقدان چاهکهای مشاهدهای دیده نمیشود. در حادثه دگرشکلی جوانتر، فعالیت مجدد گسلهای رانده و یا ایجاد نسل جدیدی از گسلها همزمان با خمش اروکلاینی در شرق، شرایط برای توسعه مرحله سوپرژن و انحلال کانسار اولیه و جایگیری مجدد سیالات خصوصاً در امتداد فابریکهای قدیمی فراهم آمده است.