الگوی تعهد دانشگاهی اعضای هیئت علمی(مبتنی بر ماتریس نوع‌شناسی-وجوه): پژوهشی فراترکیب

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی دانشگاه تهران. تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری مدیریت آموزش عالی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران. تهران، ایران.

doi
10.22034/ciu.2025.54.3
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی انواع، وجوه و مصادیق تعهد دانشگاهی اعضای هیئت علمی انجام شد. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی است و با رویکرد کیفی و شیوۀ‌ فراترکیب و مراحل فراترکیب سندولوسکی و بارسو(۲۰۰۷) انجام شده است. اسناد یافت‌شده از 1392 تا 1403 (2024-2013 میلادی) در مجموع 290 منبع بود که با غربالگری‌ مبتنی بر عنوان، چکیده و محتوا، به 54 سند علمی تقلیل پیدا کرد و تحلیل مضمون شد. یافته‌ها: بر اساس مضامین به دست آمده و طبقه‌بندی انجام‌شده، تعهد دانشگاهی اعضای هیئت علمی را می توان در دو محور نوع‌شناسی تعهد و وجوه تعهد طبقه‌بندی کرد. محور نوع‌شناسی تعهد دانشگاهی، شامل تعهد آموزشی؛ تعهد پژوهشی؛ تعهد فرهنگی و تعهد اجتماعی- سیاسی است و در بُعد وجوه تعهد، به مواردی چون: وجه کنشی/ منشی؛ وجه گرایشی/ نگرشی و وجه بینشی/ دانشی اشاره شده و برای هریک از این دو طبقه(نوع/ وجه) مصادیقی احصا شده است. نتیجه‌گیری: فراوانی مضامین احصاشده از مقالات، حاکی از اولویت‌دهی بیشتر تحقیقات به تعهد در سطح اقدامات عملی و رفتاری در عرصه‌های آموزشی و پژوهشی و کمترین اهمیت به تعهد در سطح اندیشه و بینش و در عرصه‌های اجتماعی- سیاسی است که هر کدام می‌توانند میزان تعهدآوری سایر سطوح و عرصه‌ها را نیز متأثر کنند.