فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مدل‌های هیدرولوژیکی این امکان را می‌دهند تا با شبیه‌سازی فرایند بارش- رواناب، مقدار رواناب حاصل از بارندگی در حوزه‌های فاقد آمار یا دارای آمار ناقص با کم‌ترین هزینه و حداقل زمان، ارزیابی و برنامه‌ریزی برای مهار و مدیریت سیلاب‌ها صورت پذیرد. هدف از این مطالعه ارزیابی مدل بارش-رواناب-نگهداشت 3RM در حوزه‌های آبخیز کسیلیان و درجزین می‌باشد. مدل موردمطالعه یک مدل ریاضی است که بر مبنای مدل مفهومی SCS-CN نگارش شده و در آن به‌جای رطوبت پیشین از مقادیر نگهداشت مؤثر پیشین (IER) استفاده می‌گردد. پارامتر نگهداشت مؤثر پیشین نیز به‌روش بیلان آبی قابل محاسبه است. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که حوزه آبخیز درجزین با ۳۸/۲۹ درصد پوشش سنگی و ۲۷/۳ درصد گروه هیدرولوژیکی A دارای پتانسیل نگهداشت ۶۶/۲۰ میلی‌متر و حوزه آبخیز کسیلیان با پوشش جنگلی 77 درصد و پوشش توده سنگی صفر از پتانسیل نگهداشت بسیار بیش‌تری (11/51 میلی‌متر) برخوردار است. مقدار  (نسبت نگهداشت مقدماتی به نگهداشت پتانسیل) نیز در حوزه کسیلیان 05/0 و در حوزه درجزین برابر با 13/0 حاصل شد. هم‌چنین، نتایج برازش مدل بر داده‌های بارش-رواناب نشان داد که شاخص‌های ارزیابی شامل ضریب تعیین، ریشه مربعات خطای میانگین، ریشه میانگین مربعات خطای نرمال و ضریب نش برای پیش‌بینی رواناب حوزه درجزین و کسیلیان به‌ترتیب (۹۹۸/۰، ۴۳۹/۰، 02۹/0، ۹۹۸/۰) و (۸59/۰، 009/1، ۲64/۰ و ۸67/۰) حاصل شد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده، می‌توان اذعان داشت مدل 3RM برای پیش‌بینی رواناب و نگهداشت واقعی در هر دو حوزه از توانایی قابل‌قبولی برخوردار است.