فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رویکرد قابلیت حدود دو دهه است که به­ عنوان چارچوبی جامع‌نگر برای هدایت کاوش‌های کیفی در حوزه عدالت در آموزش عالی به­ کار رفته است. به‌رغم پژوهش‌های قابل‌توجه صورت‌گرفته در این حوزه، هنوز دامنه قابلیت‌های اساسی مورد نیاز برای تحقق عدالت در دسترسی به آموزش عالی و حین تحصیل دانشگاهی روشن نیست و گستره عوامل تبدیلی مؤثر بر این قابلیت‌ها تعیین نشده است. هدف پژوهش حاضر شناسایی دامنه قابلیت‌های اساسی، عوامل تبدیلی و منابع لازم برای دانشجویان و ارائه تعریف روشنی از آنها بود. در این پژوهش با استفاده از روش فراترکیب کیفی به­ صورت نظام‌مند پژوهش‌های منتشرشده در پایگاه‌های معتبر ملی و بین‌المللی از سال 2000 تا 2019 میلادی بررسی شد و تعداد 88 مقاله برای مرور اولیه به ­دست آمد و با در نظر گرفتن معیارهای ورود و خروج از مطالعه، تعداد 20 مقاله به­ صورت تمام‌متن بررسی شد. تحلیل مقالات مد نظر و مقایسه با مطالعات مشابه نشان داد که به­منظور تحقق عدالت در دسترسی و تحصیل دانشجویان در دانشگاه، تأمین 12 قابلیت شامل استدلال عملی، تاب‌آوری آموزشی، همبستگی، داشتن آرزو، داشتن صدا، آمادگی یادگیری، دانش و تخیل، روابط و شبکه‌های اجتماعی، احترام و کرامت، ایمنی و انسجام جسمانی، انسجام عاطفی و شایستگی زبانی ضروری است. در این خصوص، عوامل گوناگون فردی، اجتماعی و محیطی اثرگذار هستند که لزوم توجه دانشگاه را به تفاوت‌های دانشجویان و تنوع نیازهای آنان و همچنین زمینه‌های اجتماعی بیرون دانشگاه ایجاب می‌کند.